Mythologie Ė Planeten

 

De tien planeten van ons zonnestelsel hebben ook hun mythen, die we terugvinden in vele oude beschavingen.

 

De Zon - De Maan - Mercurius - Venus - Mars - Jupiter -


 

De Zon

MYTHEN VAN DE ZON IN MESOPOTAMIň

Voor de MesopotamiŽrs is de Zon ­Shamash in het Akkadisch, Toetoe in het Soemerisch - de vernietiger van de duisternis, die overal zijn licht doet schijnen, alles opheldert en het donker verdrijft, en die zowel in de hemel Boven ons als die Onder ons heerst, het kwaad verdrijft, en door alle mensen wordt aanbeden, vereerd en met gejuich begroet. We zien in die tijd een echte vergoddelijking van de Zon, maar niet van de Zon alleen, want Shamash/Toetoe was nooit een oppergod, zoals Ra dat was in Egypte. Hij was niet belangrijker dan bijvoorbeeld Nanna, de Maan, of Inanna, Venus. Nu moeten we er wel op te wijzen dat in de geesten van de Mesopotamische astrologen, waarvan de eerste bekende waarnemingen dateren uit het einde van het 5de millennium v. Chr., de planeten die de dierenriem beheersten - zij kenden er zeven Ė geen invloed op de mens uitoefenden. In hun ogen vormden de harmonische of niet-harmonische bewegingen van de hemellichamen een taal op zich, die ze door hun astronomische waarnemingen hadden weten te ontcijferen. Deze taal was de taal der goden.

Shamash
Offer aan Ra

MYTHEN VAN DE ZON IN EGYPTE

Hier hebben we wel te maken met een oppergod, de god der goden van het Oude Egypte, Ra, de grote god van wat de Grieken Heliopolis noemden, 'Stad van de Zon'. De Farao werd beschouwd als 'zoon van Ra'. Veel Egyptische legen­den vertellen hoe hun god en schepper van het universum in zijn boot langs de hemel reist en hoe de mythische slang Apopis, die afkomstig is uit de duisternis van de andere wereld, op de loer ligt om Ra's boot aan te vallen en zo dreigt om het universum in chaos te storten. Maar elke keer weet Ra, met de hulp van Seth, de zoon van Geb (de Aarde) en Nut (het hemelgewelf), Apopis te overwinnen. Als vader van alle goden werd Ra gelijkgesteld aan andere godheden. Bijvoorbeeld aan Ammon, die Ammon-Ra werd genoemd, de god van het Nieuwe Rijk in Egypte, waar de priesters en andere hoge geestelijken, die in de stad Thebe woonden, zeer machtig waren, tot die grote stad in de 7de eeuw v. Chr. werd ingenomen en verwoest door de AssyriŽrs.

Ook Ra-Horakhty, de triomferende, de onover­winnelijke god, wiens naam Ra-Horus, van de Horizon betekent, een van de eerste godheden van het monotheÔsme, want Farao Akhnaton (de tiende koning van de 18e Egyp­tische dynastie, 1372-1354v. Chr.) werd door zijn naam geÔnspireerd om zijn eigen monotheÔstische god en godsdienst te creŽren.

Ook verwerd hij tot Ra-Aton, die eerst als de scheppende god werd gezien, maar die later de vorm aannam van een stralende oude man, schitterend als de ondergaande zon, die waarschijnlijk in Thebe werd aanbeden vůůr Ammon, de latere Ammon-Ra.

Ook werd hij tot Khnum-Ra, die eerst beschouwd werd als de ba of ziel van Ra, maar later met hem werd geÔdentificeerd.

Hij werd afgebeeld als een man met het hoofd van een ram. Als schepper van menselijk leven moest hij op zijn pottenbakkersschijf het kind uit klei vormen. Er zijn nog meer personificaties van Ra, te veel om op te noemen. In het oude Egypte werd de Zon dus altijd al aanbeden, ook al had hij niet de symbolische kenmerken zoals die nu ook in de dierenriem zijn vastgelegd.

MYTHEN VAN DE ZON IN GRIEKENLAND

In Griekenland komen de mythen van de Zon het meest overeen met de opvat­tingen die de huidige astrologen over de Zon hebben. We komen dan allereerst te spreken over Helios, die volgens de Grieken zowel een god als een demon is. In feite is Helios volgens de mythische legende een Titaan, de broer van Eos/Aurora, die iedere morgen aan hem voorafgaat, en van Selene of de Maan, die iedere avond na hem komt. Hij is een afstammeling van Ouranos, de Hemel, en Gaia, de Aarde.

In Griekenland werd Helios afgebeeld als een jongeman, wiens gouden haar de stralen van de zon rond zijn hoofd voorstelden. Hij werd gewekt door de haan, zijn beschermend dier, en reist dan langs de hemel in strijdwagen van vuur, getrokken door vier paarden wiens  namen vuur en licht oproepen. Helios bezat de kracht om alles op aarde te kunnen zien. Zoals u ziet, vertoont Helios bepaalde analogieŽn met Ra, maar hij was zeker geen oppergod.

Daarom werd hij al snel vervangen door Apollo, wiens mythische legenden ook bepaalde overeenkomsten vertonen met de eigenschappen van de zon, zoals die astronomisch zijn gedefinieerd. De Zon vertegen­woordigt op een geboortehoroscoop de instinctieve wil van het individu, maar staat ook voor eigenschappen als moed, wil, autoriteit, wel­willendheid en vrijgevigheid.

Hij is ook de overheersende planeet van het vijfde teken van de dierenriem: Leeuw  

Apollo is volgens de Griekse mythologie de zoon van de oppergod van de Olympus, Zeus. Hij was de god van de muziek en zijn geliefde instrumenten waren de fluit en de lier, die hij schijnt te hebben uitgevonden. Hij gaf ze aan Hermes, die hem als dank zijn kudde schonk. Apollo was ook de god van de waarzeggerij en omdat zijn orakels vaak in rijmende verzen spraken, was hij ook de god van de dichtkunst. Hij was ook een krijgsgod die zijn vijanden van afstand doodde met zijn boog en pijlen. Zijn orakelplant was de laurier.

De profetes kauwde op laurierbladeren voor zij haar uitspraken deed. Ten slotte waren er ook veel dieren aan Apollo gewijd: de reebok en de hinde, de wolf, de zwaan, de wouw, de kraai en de gier en vooral de dolfijn, wiens naam natuurlijk het beroemdste heiligdom in Delphi van Apollo in herinnering roept. Deze legenden en mythische goden die de Zon personifiŽren, geven ons echter nog maar nauwelijks een idee van de talloze verschijningsvormen die deze planeet in het verleden in verschillende culturen heeft aangenomen.

 

 

De Maan

 

MAAN MYTHEN IN HET OUDE MESOPOTAMIň

In deze grootse oude beschaving vinden we een prachtige weergave van de vergoddelijkte Maanplaneet. Maar vooraleer we deze benoemen en beschrijven, willen we duidelijk maken dat astrologen en soms zelfs mythologen de culturen, beschavingen, religies en diepe betekenis ervan verwarren, die soms subtieler zijn dan men op het eerste gezicht denkt en dat ze deze inconsequent hebben geÔnterpreteerd. Dit is de oorzaak dat we vaak een vreemd mengsel van mythen zien over de Maan, Venus en de grote godin moeder Aarde. Toegegeven zij dat deze godinnen vaak aanleiding geven tot verwarring doordat ze vaak met dezelfde of vergelijkbare elementen worden geassocieerd, wat natuurlijk aanleiding geeft tot verwarring en verwisseling. Zoals we echter zullen zien, verschilt de Maan, die pas veel later een vrouwelijke godin van de tijd en de nacht werd, al in MesopotamiŽ duidelijk van de godin van de liefde en de vrucht­baarheid enerzijds en de grote Godin die vlak voor of vlak na de oorspronkelijke chaos aanwezig was, anderzijds. Zij valt des te meer op, omdat we in werkelijkheid niet met een godin te maken hebben, maar met een maangod. Hij werd feitelijk Sin of Su-en genoemd die later Nanna werd en wiens vrouw Ningal heette - hetgeen met zekerheid bewijst dat hij een mannelijke en geen vrouwelijke god was - en daarom moet hij niet worden verward met Inanna, de godin van de liefde die verbonden was met Ishtar, Astarte of Lilith en bij wie we later zullen terugkomen.

Nanna-Su-en is de zoon van Enlil, de god van de lucht, die op zijn beurt de zoon is van Anu, de god van de hemel. Kortom, in MesopotamiŽ was de Maan dus een mannelijke god.

We moeten er op wijzen dat er ook sprake is van een Hettititsche god die in de eerste helft van het tweede millennium v. Chr. ten tonele verscheen en wiens naam Arinna luidde, hetgeen Moeder-Zon, betekent en die getrouwd was met niemand minder dan Menesis, de Maan.

Tempel maangod Sin-Nanna

Egyptische maangod Khonsu

MAAN MYTHEN IN HET OUDE EGYPTE

In Egypte dachten sommigen dat de wassende maan het schip van Ra was. Dit is het geval bij bepaalde voorstel­lingen van Khonsu, de Egyptische Maangod wiens naam de 'zwerver' of 'reiziger' betekent en die soms wordt afgebeeld als een kind dat met een doodskleed is bedekt, of vaker nog als een man met een valkenkop, met als kroon een wassende maan waarop een zonneschijf rust. Hier was Khonsu eveneens een Maangod en geen godin. Toch waren de Zon en de Maan volgens de Egyptenaren niet verwant en vormden ze geen goddelijk paar.

Want de Zon oftewel Ra oefende zijn heerschappij als god uit en niet als godin. Anderzijds werd de Maan ook geÔdentificeerd met een god, evenals bij de SoemeriŽrs en de Hettieten.

Volgens de Thebaanse theologie waren de goden Ra en Khonsu echter wel degelijk met elkaar verwant, omdat de Thebaanse priesters van mening waren dat Khonsu de zoon was van Amon, de beschermende god die verwant was aan Ra en van Mut, hetgeen in het Egyptisch 'moeder' betekent.

Zo was de Egyptische Maangod de zoon van de Zon en moeder Aarde.


MAANMYTHEN IN HET OUDE GRIEKENLAND

Ten eerste komen we Selene tegen, de personificatie van de Maan, de planeet van de nacht wier naam is afgeleid van selas wat 'schitterend licht' betekende. Volgens de meest voorkomende Griekse legenden was Selene de dochter van Hyperion 'hij die leeft op de top van de Aarde', of erboven, en die bovendien een zoon had, Helios, de Zon, en nog een dochter Eos, de Dageraad.

Met andere woorden: Hyperion, het grote licht aan de hemel en Theia, de Goddelijke, zijn zuster en zijn vrouw hadden samen als kinderen de Zon, de Maan en de Dageraad.

Een andere legende vertelt echter dat zij de dochter van Helios was, dus van de Zon. Zij werd in die tijd afgebeeld als een mooie jonge vrouw die in een schitterende zilveren strijdwagen, voortgetrokken door twee witte paarden, door het hemelgewelf reed. De naam van Selene is ook verbonden met de legende van Endymion, een bijzonder knappe, aantrekkelijke herder. Zijn Griekse naam kan trouwens vertaald worden als 'hij die van nature verleidt'. Op hem was en de Maan verschrikkelijk verliefd Sommige versies vertellen ons dat Zeus, die de wens van Endymion vervulde, de knappe herder in een eeuwige slaap dompelde waardoor hij de eeuwige jeugd kon verkrijgen, en dat Selene, verleid als ze was door zijn grote schoonheid, vanaf dat ogenblik elke nacht weer terug­kwam om naar hem te staren; anders is het de Maan zelf die Endymion, door hem te kussen, in een eeuwige droom dom­pelde. Zo zou hij zijn jeugd eeuwig behouden en kon zij hem voor altijd liefhebben. Beide versies verwijzen in elk geval naar de begrippen tijd, slaap en droom, die zoals we weten, allemaal eigenschappen van de Maan zijn. Maar in Griekenland bestond nog een grote maanfiguur. Namelijk Hera, de Beschermster, de belangrijkste godin van het pantheon van Griekse goden van de Olympus, de zuster en jaloerse vrouw van Zeus, dochter van Cronos, de Tijd en van Rhea, de Aarde, niet de planeet Aarde, maar het stevige oppervlak, de bodem van de Aarde die in cultuur kan worden gebracht. Evenals haar broers en zussen Hades, Poseidon, Demeter en Hestia werd ze door haar vader Cronos verslonden maar ze werd weer tot leven gewekt dankzij de tussenkomst van Metis en Zeus die, zoals we weten, haar vader doodden. Men zegt dat ze daarna werd geadopteerd en opgevoed door Oceanos en Tethys, wiens naam betekent 'zij die ordent of organiseert' of anders door de Uren zelf, de goden van de seizoenen. Zo werd Hera in verband gebracht met de begrippen tijd (Cronos), orde (Tethys), ritme en seizoenen (de Uren) en het water dat de aarde bedekt (Oceanos). Hera werd de beschermster van de getrouwde vrouwen. Ze was beroemd om haar jaloerse scŤnes. In Rome werd ze geÔdentificeerd met de godin Juno die de maancyclus personifieerde.

Selene en Endymion

 

Mercurius

DE MYTHEN OVER MERCURIUS IN HET OUDE MESOPOTAMIň

 

Een kenmerk van deze planeet dat haar van alle andere onderscheidt, is dat zij bijna altijd in het lichtspoor van de Zon staat. Daardoor is het bijna onmogelijk haar met het blote oog te zien, behalve in Centraal Europa, waar ze zich eens per jaar, en dan nog slechts enkele uren, uiteraard tijdens de schemering en met name in het voor- en najaar, laat zien, en dan nog alleen onder buitengewoon gunstige meteorologische condities: het moet mistig of licht bewolkt zijn.

Het feit dat deze planeet alleen zicht­baar is als al deze omstandigheden samenvallen, ligt waarschijnlijk ten grondslag aan de dubieuze, onstabiele en vergankelijke aard die de oude astro­logen aan deze planeet toeschreven. Dit verklaart ook haar rol als boodschapper tussen de goden en de mensen, omdat zij voortdurend in het lichtspoor van de grootste god in de hemel staat (de Zon) waarvan zij misschien de dienaar en bediende is. Maar in MesopotamiŽ, waar de maanastrologie werd beoefend, werd de dierenriemcirkel die aan beide zijden van de eclips gelegen was, het 'pad van de Zon en de Maan' genoemd en dacht men dat alle planeten het pad van Nanna (de Maan) volgden. Nabu (Mercurius) volgde dus het pad van de Maan. Het was de heersende planeet van Mash. Ta. Ba. oftewel de Grote Tweelingen, die later het sterrenbeeld Tweelingen vorm­den. Het was het derde teken in de Mesopotamische dierenriem. Pas aan het begin van de Se eeuw v. Chr. stelden de BabyloniŽrs de uiteindelijke struc­tuur op van de dierenriem met twaalf tekenen die we nu nog altijd kennen en toepassen. Later zou Mercurius nog de naam Shihtu, 'Hij die Rijst', krijgen.

.

DE MYTHEN OVER MERCURIUS IN HET OUDE EGYPTE

 

Maar het is vooral in het pantheon van de beschermende goden van het oude Egypte komt een voorstelling van de planeet Mercurius naar voren die veel gemeen heeft met de eigenschappen die astrologen van oudsher aan deze planeet toeschrijven. Daaraan ontleenden de Grieken waarschijnlijk hun inspiratie. Deze voorstelling lijkt Thot te zijn, de god van klerken, astronomen, genezers, boekhouders en de MysteriŽn, de MagiŽr, de klerk van de onderwereld die in de heilige Egyptische hiŽrarchie een belang­rijke rol speelde. Hij werd afgebeeld met een ibiskop en een puntige snavel die naar men zegt het symbool van een praktische geest was en die door zijn vorm eveneens naar de wassende Maan verwijst. Ondanks zijn attributen en eigenschappen, die in een aantal opzichten lijken op de eigen­schappen die de astrologie bij Mercurius plaatst, blijkt Thot in Egypte namelijk een maangod te zijn.

D. en C. Meeks schrijven dat 'in Egypte echter, moeten de 'beslissingen van de oppergod eerst aan Thot worden voor­gelegd alvorens ze van kracht worden. Hij maakt een kopie van de beslissing en maakt die vervolgens bekend. (...) Zodra een beslissing op schrift is vastgelegd, ziet Thot zelf toe op de uitvoering ervan. Dit doet hij door de persoon voor wie hij bedoeld is monde­ling van de inhoud op de hoogte te stel­len of, wanneer het een zaak van meer algemeen belang is, door alle goden op dezelfde wijze te verwittigen. Het feit dat deze procedure gepaard gaat met veelvuldig reizen, verklaart waarom Thot als noodzakelijke tussenpersoon tussen de andere goden optreedt, of als hun baas, of opnieuw als boodschapper, allemaal activiteiten die slechts bijkomstigheden zijn bij zijn belangrijkste functie'. (Dimitri Meeks, Christine Farvard-Meeks, The Egyptian Gods, Hachette, 1993). Thot, de Maan­god, symboliseert taken die degene met een sterke Mercurius in zijn geboorte­horoscoop op zich neemt: secretaris, correspondent, boodschapper, informant of tussenpersoon. Het gesproken en geschreven woord zijn functies van het intellect. Ook in de astrologie horen deze eigenschappen bij Mercurius

.

DE MYTHEN VAN MERCURIUS IN HET OUDE GRIEKENLAND

 

De mythologische Griekse god met wie Mercurius, die bij de Romeinen de god van kooplieden en reizigers was, werd geÔdentificeerd, was Hermes. De Grieken beeldden hem af als een jonge, knappe man met gevleugelde sandalen, die een symbool van opstijging zijn (hier wordt ongetwijfeld verwezen naar de Baby­lonische god Shihtu, 'hij die opstijgt' ). Mercurius droeg een lage vilten hoed met een brede rand die in Rome petasus werd genoemd en die in ItaliŽ zowel als in Griekenland als bescherming tegen de zon en de regen wordt gedragen. Daarom waren reizigers op afbeeldingen altijd voorzien van een petasus. Deze hoed wordt ook gedragen door degene die in de eerste grote Arcana van de voorspel­lende Tarot verschijnt, de MagiŽr.  

In feite verwijst deze naar eigenschappen die kenmerkend zijn voor Mercurius: intelligentie, initiatief, vaardigheden van handen en hoofd etcetera. Volgens de mythologie was Hermes de zoon van Zeus en Maia. Zij stond bekend als de grootmoeder, ze was zelf kleindochter van Atlas. Deze droeg het hemeldak op zijn schouders en was op zijn beurt, nog steeds volgens de legende, ťťn van de zonen van Uranus. Hieruit kunnen we afleiden dat Hermes in de Griekse mythologen aan vaderskant de klein­zoon van Cronos was en aan moeders­ kant van Uranus. Vanuit de astrologie gezien, en het feit in aanmerking genomen dat de Grieken in zeer hoge mate zijn geÔnspi­reerd door de culturen van Egypte en BabyloniŽ waarvan ze waren doordrenkt, kun­nen we afleiden dat Mercurius een product is van Jupiter en een bijproduct van Saturnus en Uranus. De attributen van Thot corresponderen in alle opzich­ten met die symbolen die de Grieken en later de Romeinen aan de god Mercurius toekenden. Als we hierbij het feit voegen dat Thot volgens de Egyptenaren een maangod was, kunnen we in Maia, de moeder van Hermes, een maan figuur zien en concluderen dat Mercurius eigenschappen vertoont die enerzijds uit de Maan en Jupiter voortkomen en anderzijds uit Saturnus en Uranus.

Zoals uit dit voorbeeld blijkt, zien we de heersers van de dierenriem in een nieuw licht als we de geschiedenis en de mythologie van de planeten bestuderen zoals ze in de oudheid zijn opgesteld.

Venus

DE MYTHEN VAN VENUS IN MESOPOTAMIň.

Rond 1840 werden in Nimrud in Irak onder de supervisie van Austen Henry Layard, in de overblijfselen van het paleis van Assurbanipal een aantal standbeeldjes gevonden van de godin Ishtar, zoals de BabyloniŽrs haar noemden. Zij komt overeen met de Semitische godin Ashtart of Astarte. Al deze standbeelden stammen uit de 8e eeuw v. Chr.

De deugden en attributen van deze godin leken zozeer op die van Venus volgens de astrologie dat ze moeilijk te onderscheiden zijn. De verhalen over de herkomst van Ishtar staan ver van ons af en zijn verward en verwarrend doordat ze sterk uiteenlopen. Dit zal nauwelijks enige verbazing wekken. In feite heeft Venus in de dierenriem een tweeledige aard, omdat zij over Stier en Weegschaal heerst en aldus twee interpretaties van vrouwelijke deugden biedt. Daarom wordt Ishtar soms met Inanna vergeleken, de grote Soemerische godin die soms, en ogen­schijnlijk ten onrechte, met Nanna werd verward, de mannelijke godheid van de Maan in SoemeriŽ.

Aan Inanna-Ishtar werden de maan­eigenschappen toegeschreven die bij Nanna-Sin behoorden, met wie zij op een bepaalde manier vereenzelvigd kon worden, zonder dat het strikt genomen haar eigenschappen waren. In feite kun­nen de eigenschappen van de maan en Venus gemakkelijk worden verward, omdat ze zo nauw verwant zijn en zoveel gemeenschappelijk hebben in datgene wat we als vrouwelijke eigenschappen definiŽren. Nanna-Sin, de maangod en Inanna-Ishtar, de godin van de liefde, zijn echt twee afzonderlijke entiteiten.

Bovendien was in SoemeriŽ Inanna niet alleen een godin van de liefde, maar ook een oorlogsgodheid:

'Hoogverheven soevereine Inanna

Vaardig in het doen ontbranden van de strijd,

U legt de aarde bloot en verovert landen

Met uw pijlen die een verre uitwerking hebben!

Hier beneden en boven hebt u gebruld als een boskat

En bevolkingen neergesabeld!'

(Fragment toegeschreven aan de dochter van Sargon van Akkad (2334-2279 v. Chr.), opgetekend door Enheduanna, de priesteres van Nanna in Ur ten tijde van Naram-Sin (2251-2218 v. Chr.), vertaald en uitgegeven door Jean Botťro en Samuel Noah Kramer in Lorsque Les Dieux Faisaient Líhomme: Mythologie Mťsopotamienne, NRF, Gallimard, 1989).

 

Dus was de Babylonische Ishtar door wie de Grieken zich lieten inspireren om de mythen over Aphrodite en Persephone te scheppen, de oorsprong van de Akkadische Inanna en zeker ook van Dilbah, de Morgenster die niemand minder was dan de planeet Venus waarvan men opnieuw ten onrechte aannam dat dit de eerste ster was die 's avonds met het blote oog zichtbaar was. In feite is zij ook 's morgens zichtbaar, maar door de heldere zon kunnen we haar niet onderscheiden. Naar het schijnt inspi­reerde Anahita, de meervoudige godin wiens naam hoog in de Avesta van Zoroaster staat, een andere oorlogs­godin, eveneens de aanbidders van Ishtar. Het Hebreeuwse volk noemde haar Atoreth, 'de schaamtevolle', en veel later maakten de Christenen haar tot ťťn van de rechterhanden van de Satan, de gevallen engel. Maar behalve krijger en wraakgodin is Ishtar een liefdesgodin, een heilige prostituee, een godin van de hemelen die de planeten in beweging bracht. Zo noemden de BabyloniŽrs de dierenriem de 'gordel van Ishtar'. Evenzo lag alles wat met de voorspellingskunsten, orakels en magie te maken had, op haar terrein.

 

Inanna-Ishtar

. . .

Isis

 

DE MYTHEN VAN VENUS IN EGYPTE

Hoewel veel vrouwelijke godheden met vruchtbaarheid, magie, dood en oorlog werden geassocieerd, was de godin die hen allen overtrof en hun eigenschappen in zich had natuurlijk de magische Isis, zuster en vrouw van Osiris. Ongetwijfeld speelde zij een overheersende rol in de denkwereld van de religie in Egypte, waar priesters een macht uitoefenden die vergelijkbaar was met, soms zelfs sterker dan, die van de farao. Zij regeerden dat grootse land achter de schermen. Het is zeker dat ze een belangrijke positie innam in de hiŽrarchie van de beschermende goden, waarvan er zovele waren dat ze uiteindelijk met een aantal van hen werden vereenzelvigd en hun plaats innam. Bovendien reikte de invloed van deze godin aan wie de Egyptenaren uitzonderlijke deugden en vermogens toeschreven, tot ver buiten Egypte.

Zo zijn in Griekenland, Cyprus en Kreta de eigenschappen van Artemis, Hecate en Persephone met die van haar te vergelijken. En in 80 v. Chr. in Rome liet keizer Caligula een tempel op het kapitool bouwen die aan Isis de Grote was gewijd. Isis was soms verzoenend, en soms juist gevaarlijk, soms beschermend, vriendelijk, zij redde levens of wekte doden tot leven, op andere momenten nam ze weer levens door het uitspreken van een vloek of door het toepassen van de zwarte magie, waarvan zij de geheimen bewaarde. Maar vaker werd ze gezien als een liefhebbende vrouw met zeer menselijke eigenschappen.

. . .

DE MYTHEN VAN VENUS IN GRIEKENLAND

Ten slotte ontleenden de Romeinen hun inspiratie voor de mythe van Venus als godin van de liefde aan de Griekse Aphrodite. We hebben ech­ter gezien dat Aphrodite, de heilige prostituee, slechts ťťn  aspect van Ishtar vertegenwoordigde, ondanks het feit dat de Grieken een onderscheid maakten tussen Aphrodite Urania, een personificatie van de spirituele liefde en Aphrodite Pandemis, die de vleselijke liefde symboliseerde.

Daarom vinden we in Griekenland een andere godin die iets ervaren heeft wat we als een afdaling in de hel kunnen noe­men, omdat zij door Hades zelf, de god van de doden, werd weggevoerd. Ten slotte werd zij zijn vrouw. We hebben het natuurlijk over Persephone wier naam 'zij die vernietiging brengt' bete­kent. Haar verdwijning maakte haar moeder Demeter gek van woede. Uit wraak voor de daad van Hades maakte Demeter de aarde onvruchtbaar.

Ten slotte is daar nog het krijgerskarak­ter, Ishtar, dat in Griekenland door Athene werd gepersonifieerd. Haar naam stamt direct af van An‚hit‚, die ook een heerszuchtige vrouwelijke godheid was die lang voor Ishtar verscheen

 

Athena

 

Mars

MYTHEN OVER MARS IN HET OUDE MESOPOTAMIň

Soms vragen we ons af: waarom zijn er twaalf tekens in de dierenriem, terwijl er maar zeven planeten zijn die deze tekens beheersen, waaraan dan later nog drie extra planeten zijn toegevoegd (Uranus, Neptunus en Pluto)?

Hoe kunnen twee tekens beheerst worden door dezelfde planeet, terwijl toch onder meer hun betekenis en bindingen met de seizoenen erg van elkaar kunnen verschillen?

Laten we eens het voorbeeld van Mars nemen, waar we ons hier mee bezig houden: als we Pluto even buiten beschouwing laten - die door moderne astrologen wordt gezien als de tweede heerser van het teken Schorpioen, en die door sommigen zelfs als de enige heerser van dit achtste teken van de dierenriem wordt beschouwd - en als we Mars erkennen als heerser over zowel Ram als Schorpioen, hoe kan het dan zijn dat er een heersende planeet is voor twee dierenriemtekens met zulke verschillende kenmerken, die elkaar misschien wel aanvullen, maar die op belangrijke punten zo verschillend zijn? Om dat te begrijpen, moeten we weer teruggaan in de tijd en kijken naar wat men van Mars dacht in MesopotamiŽ, wat de bakermat van de astrologie was.

We zien dan dat Nergal, 'De Vurige' (die de heersende planeet zou worden van Lu. Ku. Mac., 'De Werker', dat wil zeggen het eerste teken van dierenriem, Ram, en van Gir. Tab., 'De Schor­pioen') daar werd beschouwd als de godkoning van de Onderwereld, wiens trouwe dienaar, door de SoemeriŽrs aangeduid als 'de jager van Nergal', een symbool is van de dood. Dit verklaart waarom Griekse astrolo­gen in Nergal, de oorspronkelijk Mesopotamische Mars, de belichaming zagen van de eigenschappen van Ram, vanwege zijn grote vurigheid, en van die van Schorpioen, geassocieerd met het symbool van de dood. Nergal, de heer­ser over Ram, is het overwinnende vuur dat alles reinigt en triomfeert over de dood, terwijl Nergal de heer­ser over Schorpioen, het offervuur is dat de dood verdrijft.

Dus in het begin werd Ram in MesopotamiŽ gezien als de overwin­nende mens, en Schorpioen als de vrije mens, waarbij de eerste de dood wil overwinnen en de tweede de dood tot slaaf wil maken: de dood wordt zijn dienaar. Het vuur dat de levensenergie is die in ons brandt en dat, symbolisch en astrologisch, wordt voorgesteld door Mars, stelt ons in staat om te leven, maar kan ons eveneens verteren.

 

Nergal

.  . .

Horus

DE MYTHE OVER MARS IN HET OUDE EGYPTE

Geen godheid in het Oude Egypte heeft dezelfde eigenschappen als die de Soe­meriŽrs en de BabyloniŽrs toeschreven aan Nergal. Daarom kunnen we Mars daar aantreffen in de vermomming van Horus, die Heryshaf was, de god-ram die de Grieken identificeerden met Hercules, die vaak beschouwd werd als een held met typisch martiaanse eigen­schappen: moed, kracht en dapperheid, maar ook gewelddadigheid, hardheid en soms zelfs wreedheid. In de ogen van de Egyptenaren was Mars misschien een vermenging van Horus, de valkgod, en Anubis, de hond- of jakhalsgod, want de valk en de hond/jakhals zijn dieren die traditioneel en astrologisch met het teken Mars worden geassocieerd

. . .

DE MYTHEN OVER MARS IN HET OUDE GRIEKENLAND

De Griekse mythologie daarentegen geeft ons een symbolische figuur van Mars in de persoon van Ares, de oorlogsgod, of de krijgshaftige man, zoals hij werd genoemd, wiens karakteristieken en legenden alle krijgszuchtige, geweld­dadige en dodelijke trekjes onthullen, maar ook de energie schenkende, vitale oerkrachten die natuurlijk toegeschreven worden aan de heersende planeet van Ram en Schorpioen.

Dus volgens de Grieken, die bij het scheppen van hun eigen pantheon van Olympische goden enorm werden geÔnspireerd door Mesopotamische mythen, is Ares de god van de oorlog; hij is in zijn element op het slagveld, en de soldaten smeken zijn bescherming af alvorens ze zich in het bloedige strijd­gewoel storten. Ares wordt om die reden afgebeeld als een sterke man, als een soldaat die klaarstaat om te vechten, met een gepantserd lichaam, een gehelmd hoofd, een zwaard aan zijn zijde en een speer en een schild in zijn handen. Hij is zo groot dat je de indruk krijgt dat je met een reus te maken hebt, en men zei dat hij ijzingwekkende kreten slaakte die al zijn vijanden deden verstijven.

Dus Ares is niet echt een kalme god of held. Meestal vecht hij op blote voeten, maar hij heeft ook een strijdwagen, getrokken door vier paarden die gauw op hol slaan. Alsof dat niet genoeg is, maakt hij gebruik van de diensten van vier ruiters, die tegelijk zijn kinderen zijn als demonen, en bekend staan als Deimos (Vlucht), Phobos (Paniek), Eris (Strijd) en Enyo (Oorlog).

Behalve met speer, zwaard en schild wordt hij soms echter ook afgebeeld met een toorts, die dan het vermogen sym­boliseert om als gids te dienen, de weg te wijzen en licht in de duisternis te brengen.

Dat is Ares als een pionier, als een initiatiefnemer en een ziener. Alle mythische legenden waarin Ares een belangrijke rol speelt, gaan voornamelijk over oorlog. Maar hij is ook een hartstochtelijke, vurige en soms zelfs jaloerse en gewelddadige minnaar. Daarom hebben de astrologen uit zijn turbulente, gepassioneerde en clandestiene liefdesaffaires met Aphrodite lessen geleerd en conclusies getrokken over de relatie Mars-Venus in de die­renriem. Zelfs in deze tijd wordt het symbool van Mars, of Ares, gebruikt om een man voor te stellen, terwijl dat van Venus of Aphrodite wordt voorgesteld door een vrouw, en niet enkel en alleen bij astrologen! Uit de affaire tussen Ares en Aphrodite werd een dochter geboren, Harmonia, symbool van eendracht, harmonie, matigheid, gemeenschapszin en vrede. Dus als de schijnbaar tegen­gestelde, maar in werkelijkheid elkaar aanvullende karaktertrekken van Mars en Venus samenkomen en versmelten, kun je erop rekenen dat het resultaat volmaakte harmonie zal zijn. Laten we daarom niet vergeten dat iedereen, man of vrouw, de tegenstrijdige kwaliteiten van Mars en Venus in zich meedraagt die staan geschreven in zijn geboorte­horoscoop, en die dus in hem kunnen versmelten en harmonie voortbrengen.

Ares

Jupiter

DE MYTHEN VAN JUPITER IN MESOPOTAMIň

Wederom is het deze beschaving - wiens culturele en spirituele rijkdom leidde tot het ontstaan van talloze mythen, legenden en symbolen die zo in ons bewustzijn staan gebrand dat ze ons nog bezighouden - waar we de perfectste, meest complexe en toch verrassende voorstelling van Jupiter vinden, zoals we die in de dierenriem kunnen bena­deren, bestuderen en begrijpen.

Zoals we al zo vaak op deze bladzijden hebben benadrukt, heeft de astrologie zoals onze voorouders zich die voor­stelde niets te maken met de invloed van de planeten, en is hij niet gebaseerd op hun fysieke bestaan. Voorstanders van de fysische en mathematische weten­schappen beweren - uit onwetendheid of de wens om een waarheid te bezitten die absoluter is, makkelijker te bewijzen en onveranderlijker en, hetzij toegegeven, geruststellender - dat de universele krachten en wetten die de planeten beheersen algemeen zijn en begrepen moeten worden in termen van zwaarte­krachtstraling en -aantrekking, en zeker niet in termen van individuele invloe­den of existenties. Uit hun woorden lijkt het alsof de ideeŽn van de astrologie van nul en generlei waarde zijn.

In feite is dat absoluut onjuist. Want elke astroloog die deze naam waardig is, heeft Jupiter in de dierenriem van zijn horoscoop bijvoorbeeld nooit bestudeerd vanuit het gezichtspunt van zijn straling. In zijn ogen is Jupiter een symbolische voorstelling van een element van iemands persoonlijkheid, waarvan de kenmerken bijeengebracht zijn in de planeet die Jupiter wordt genoemd. En om alle rijk­dom, alle complexiteit, alle waarde en diepere betekenis ervan te begrijpen, zijn er bepaalde mythen, legenden, symbolen en herkenningstekens mee verbonden die samen een taal op zich vormen, die de kracht bezit om onze verbeelding, onze zintuigen en onze geest te stimuleren.

In MesopotamiŽ is Jupiter Marduk, een mythische figuur van de eerste orde mogen we wel zeggen. Want volgens de Enuma elish, wat betekent ĎAan de top', een religieus gedicht bestaande uit zeven zangen, geschreven ter verheerlijking van Marduk, dat waarschijnlijk dateert uit het begin van de 12e eeuw v. Chr., maar dat allerlei veel oudere mythische ideeŽn bevat, werd deze reddende god aangewezen als kampioen van alle goden gezamenlijk om Tiamat te bestrijden, een oergodheid die de onpeilbaar diepe wateren symboliseert, de oorspronke­lijke, woeste, alles verslindende en destructieve chaos. Om op te staan tegen Tiamat en hem te verslaan, werd Marduk voorzien van een boog, een knots en een net. Alweer volgens de Enuma elish zond Tiamat een leger demonen en mythische monsters op Marduk af, die schitterend waren en op goden leken, de een nog woester dan de ander. Maar desondanks slaagde Marduk er in om Tiamat te doden door hem een pijl in zijn buik te schieten. Daarna sneed hij hem in tweeŽn; de ene helft werd het hemelgewelf, de andere de aarde. Op het eind verhaalt deze mythische legende nog hoe de Tigris en de Eufraat, de twee rivieren van MesopotamiŽ, ontsprin­gen aan de ogen van Tiamat. Door op te staan tegen Tiamat, de oergod, verliet Marduk dus de oerwereld van chaos en wanorde en scheidde hij Hemel en Aarde, waarbij hij toch banden in stand hield om ze te verenigen en universele wetten schiep voor deze nieuwe wereld. Ten slotte, nadat hij zijn dappere taak had vervuld, overhandigde hij aan Anu, de grote voor­ouder van de mensheid, het tablet der lotsbestemmingen, dat toen Anutu zou worden, de talisman van opperste macht.

Een van de godheden op dit cilinderzegel is Marduk (links), de Mesopotamische Jupiter (Louvre Museum, Parijs).

.

Aan de Egyptische god Nut, de moeder van Seth, worden de eigenschappen van Jupiter toegeschreven.

DE MYTHEN VAN JUPITER IN HET OUDE EGYPTE

Als u de Mesopotamische mythe met betrekking tot Jupiter bekijkt, en dan de Soemerische god Marduk vergelijkt met Nut en Geb, twee typisch Egyptische godheden, is het wel duidelijk dat Nut (het Hemelgewelf) en Geb (de Aarde) ontstaan zijn uit het lichaam van Tiamat dat immers door Marduk in tweeŽn werd gesneden. Als we echter de Egyptische hiŽrarchie van godheden bekijken, blijkt dat Nut en Geb kinderen waren van Shu en Tefnut, die de atmosfeer en het vocht in de aardse lucht personifieerden, en diŤ zelf een god en een godin waren, geboren uit Amon, de oppergod van Heliopolis, die later werd geÔdentificeerd met Ra. Nu schiep ook Ra, Hemel en Aarde en dag en nacht, en wel in het meedogenloze gevecht dat hij volgens  de Egyptische mythologie had met Apopis die, net als Tiamat in MesopotamiŽ, de oerchaos voorstelt en afgebeeld wordt in de gedaante van een slang, en die hij eveneens overwon.

Dus in Amon- Ra zien we de figuur van Jupiter in Egypte, maar we kunnen hem ook zijn kleinzoon toebedelen: Seth, de zoon van Nut en Geb, wiens attributen de storm en de regen waren. Seth was de grote beschermer van het Oude Egypte, die elke ochtend Ra te hulp snelde wanneer deze werd bedreigd door Apopis.

.

DE MYTHEN VAN JUPITER IN HET OUDE GRIEKENLAND

 Dus naar alle waarschijnlijkheid werden de Grieken geÔnspireerd door de Mythen van Marduk, Amon- Ra en Seth toen zij de mythe schiepen van Zeus, de 'lichtende Hemel' zoals ze hem noemden, de god der goden op de Olympus. Zeus, god van de lichte hemel, van het Licht, is ook de god van alle hemelverschijnselen: stormen, weerlicht en regen. De woede van Zeus en zijn hevige, wrekende toorn zijn demonstraties van gerechtigheid in de wereld van de goden en van de mensen. Wanneer we echter alle mythische legenden en dappere avonturen bekijken die er over hem de ronde doen, was Zeus niet altijd rechtvaardig en eerlijk, verre van dat. Hij had grote zwakheden en ernstige gebreken, maar zijn macht en suprematie verzwakten nooit. Wat betreft zijn excessen of al te grote toegeeflijkheid op seksueel gebied, en zijn enthousiaste, vrijgevige extravagante joie de vivre, die typisch Jupiter-eigenschappen zijn in de astro­logie, hoeven we maar een lijst te maken van zijn kinderen om die bevestigd te zien: Afrodite-Venus, Athene, Artemis, Helena, de Getijden, de Schikgodinnen Persefone en de Dioscuri waren zijn dochters; Apollo, Ares-Mars, Argos, Dionysus, Hermes-Mercurius, Perseus, Hercules en Tantalus slechts enkele van zijn vele zonen. Want we zouden nog genoeg anderen kunnen opnoemen!

 

Zeus, de Griekse Jupiter, hield zoveel van de Trojaanse prins Ganymedes dat hij hem meenam naar de Olympus.

  Gastenboek van Spirituele Vrienden.

  
**********

Stem Spirituele Vrienden in de
Top 100 NL



**********
Tellers

 

 LetsStat website statistieken