Esoterie en Gnostiek.


   

     

Citaat - Inleiding - Wat betekent ... - Dodezee Rollen - Nag Hammadi - Uittreksels & Teksten (nota) - Bronnen - Boeken en auteurs - Esoterisch bijbellezen -

Als je bekijkt welke leringen wel en welke niet in het Nieuwe Testament terecht zijn gekomen, kom je voor complete verrassingen te staan. De leringen van Jezus die niet in het Nieuwe Testament terecht zijn gekomen, zijn zonder uitzondering allemaal leringen die de mens zelf de weg aangeven om tot zijn eigen verantwoordelijkheid te komen. De weg die voert tot de verlossing. Niet de verlossing van buitenaf of van bovenaf - door Jezus, gestorven aan het kruis - maar de verlossing die de mens in zijn eigen leven kan bewerkstelligen als hij bereid is de Christus in zichzelf op te laten staan. Als hij bereid is de weg te gaan die Jezus aanwijst in die leringen, staat daarbij een ding centraal: "Ken uzelf." De weg van zelfkennis is de enige weg om te komen tot Godskennis.

Citaat van Jacob Slavenburg

Jacob Slavenburg

Slavenburg verdiepte zich in de geschiedenis van het vroege christendom en de leringen van Jezus, zoals die met name zijn overgeleverd in de gnostische teksten die in 1945 bij Nag Hammadi zijn gevonden.

Inleiding.

Via verschillende bronnen kwam ik in aanraking met gnostiek en esoterie. Onder andere via boeken van bv. Jacob Slavenburg en van Hans Stolp. Vermits zelf afkomstig uit de Katholieke Kerk, waar ik minder antwoorden vond dan ik vragen had, was het voor mij nogal schokkend om in de gnostische en esoterische teksten te ontdekken dat de antwoorden op mijn  vragen er wel degelijk altijd zijn geweest ... maar dat ze, helaas, voor de mensheid verborgen zijn gehouden door de kerkvorsten, al sinds de aanvang van het Christendom.

In onze huidige tijd van snelle communicatiemogelijkheden is het niet meer mogelijk om dergelijke belangwekkende informatie toe te dekken en onbruikbaar te maken.

In onze eeuw zal niets verborgen blijven, al moest de onderste steen boven komen en al moesten de kraaien het uitbrengen.

Het is dan ook niet toevallig dat bv de Dode Zeerollen en de kruik met Gnostische teksten bij Nag Hammadi juist in deze tijden boven water kwamen.

Sinds ik op de hoogte ben van deze belangwekkende teksten ben ik mij er bijzonder voor gaan interesseren en heb ik heel wat boeken gelezen en bestudeerd. En ik ben er heel wat gelukkiger door geworden dan door 50 jaar kerkbezoek.

Door de lezingen van Hans Stolp bv, leerde ik de bijbelse geschriften op een esoterische manier te begrijpen. Door boeken van Slavenburg en anderen, die ik zal vermelden in de bronnen onderaan deze pagina, leerde ik welke rol de Kerk heeft gespeeld en met welke motieven, om de mensheid onwetend te houden over heel wat apocriefe geschriften en door vergelijkende lektuur kwam ik erachter dat de Gnosis (=kennis) geen monopolie van de Christelijke Kerken is maar aanwezig in alle grote wereldreligies. Deze Gnosis is van alle tijden en van alle volkeren.

Ik wil proberen, op deze pagina, enkele verworven inzichten met jullie te delen.


Wat betekent ...

Gnostiek

De gnostiek is een vroegchristelijke stroming uit de eerste eeuwen van onze jaartelling. Kernthema van de gnostiek is dat de mens vergeten is wie hij in werkelijkheid is. Jezus speelt in de gnostische teksten een geheel andere rol dan in het traditonele, kerkelijke christendom. Hij is geen wonderdoende god, maar een boodschapper die de mens komt oproepen 'zichzelf te herinneren'.


De gnostiek hecht geen waarde aan enig geloof. Tegenover het geloof stelt de gnostiek de gnosis. Gnosis is het Griekse woord voor kennis, en betekent hier kennis van de ware aard van de mens, die tegelijkertijd ook kennis is van de aard van de werkelijkheid. Gnosis als zelfkennis is ook kennis van 'het Al'.

De gnostiek als christelijke stroming dient te worden onderscheiden van het traditionele, kerkelijke christendom zoals dat bij het concilie van Nicea in 325 werd geÔnstitutionaliseerd. Volgens de verzoeningsleer die bij dat concilie werd uitgeroepen tot de enige zaligmakende waarheid van het christendom, zou Jezus de eniggeboren zoon van God zijn, zelf ook God, die met zijn lijden boet voor de zonden van de mensheid. Niets daarvan treft men aan in de gnostische teksten. Vanaf het concilie van Nicea werd de gnostiek door de kerk van Rome met steun van de Romeinse keizers fel bestreden.

Gnostische geschriften

De gnostiek als christelijke stroming is opnieuw onder de aandacht gekomen door de vondst, in 1945, van gnostische geschriften, de zogenaamde Nag Hammadi-geschriften uit de eerste eeuwen van de westerse jaartelling. Vůůr de vondst van deze geschriften was de algemene opvatting van de kerkhistorici dat de gnostiek diende te worden beschouwd als een ketterij, dus als een afwijking van de hoofdstroom van het christendom. De gnostici werden daarom door de kerk fel bestreden. Maar steeds meer hedendaagse historici neigen er naar de gnostiek een vooraanstaande positie te verlenen in de wordingsgeschiedenis van het vroege christendom.

Een van de meest tot de verbeelding sprekende teksten uit de gnostieke Nag Hammadi-geschriften is het Evangelie van Thomas. Dat is een verzameling uitspraken van Jezus, die door de meeste huidige historici van het christendom worden geacht ouder te zijn dan de evangeliŽn uit het Nieuwe Testament, en vergelijkbaar met de veronderstelde verzameling uitspraken Q (van 'Quelle'), die aan de nieuwtestamentische evangeliŽn ten grondslag zouden hebben gelegen.

Bron: Homepage van Bram Moerland


Esoterie

Het woord esoterisch heeft twee betekenissen: verborgen of geheim (1) en innerlijk (2). De esoterische traditie is dŪe traditie die de geheime leer van Jezus doorgeeft. In het openbaar vertelde Jezus over de algemene leer, vertelde hij over dingen die iedereen kan begrijpen. Maar in de beslotenheid van de leerlingenkring vertelde Jezus Šndere dingen; vertelde hij leringen die geheim moeten blijven en die niet in het openbaar doorgegeven kunnen worden, omdat de mensen die geheime leringen niet zouden kunnen begrijpen. Tot die geheime leer behoort bijvoorbeeld het onderwijs in karma en reÔncarnatie, maar ook het inzicht in de samenstelling van de mens: dat de mens bestaat uit drie verschillende lichamen (het fysieke lichaam, het etherische lichaam en het astrale lichaam) ťn de verborgen geest in ons, de Christusgeest.

Lees verder op de homepage van Hans Stolp

 


De Nag Hammadi-geschriften.

De vinder van de geschriften van Nag Hammadi en zijn familie

De ontdekking in Egypte.

Op een heldere dag in december 1945 vond een Arabische boer, die op zoek was naar teelaarde, een kruik die onder het zand begraven lag. De man, die Mohamed Ali heette, vroeg zich af of hij de kruik moest openmaken. Kruiken bevatten vaak kostbaarheden zoals goud en zilver, maar misschien hield er zich ook wel een jinn (boze geest) in verborgen: je kon niet weten. Hij trommelde een heleboel familieleden op die de hele dag zaten te delibereren over de vraag wat ze aanmoesten met deze vondst. Uiteindelijk waren het de visioenen van goud en zilver die hen deden besluiten om het voorwerp te openen. Maar tot hun verbazing kwamen er 13 lederen banden uit met daartussen droge papyrusbladeren.
Teleurgesteld namen ze de vondst mee naar huis. Ze zagen de waarde ervan niet in, getuige het feit dat de papyri voor een deel zijn gebruikt om de haard ermee aan te maken. Gelukkig is nog een groot deel van de teksten bewaard gebleven. Ze kwamen in handen van wetenschappelijke onderzoekers, maar er werd weinig ruchtbaarheid aan gegeven. Pas in de late vijftiger jaren werd deze verzameling bekend als de vondst van Nag Hammadi. In de zeventiger jaren werden alle papyri nauwkeurig gefotografeerd, wat in 1977 werd voltooid. In dat jaar verscheen ook de Engelse vertaling. De Nederlandse vertaling uit de brontaal kwam uit in 1995.

een van de rollen

Waarom zijn deze geschriften zo belangrijk?

Door deze vondst zou een deel van de cultuurgeschiedenis van het christendom herschreven moeten worden, omdat ze grote implicaties had op ons denken en weten van het vroegste christendom, inclusief Jezus. Er komen nl. ook uitspraken in voor, die aan Jezus worden toegeschreven.

De Nag Hammadi-vondst betrof echter niet alleen christelijke geschriften. De inhoud van de ca. 40 goed leesbare geschriften (doublures etc. niet meegerekend) bestaat uit:
- teksten met een Grieks-filosofisch karakter;
- Joodse teksten;
- drie Hermetische traktaten, en
- christelijke geschriften, zoals bv. het bekende Thomas-Evangelie, het Evangelie volgens Maria Magdalena, het Evangelie van de Waarheid, het Evangelie volgens Philippus, een geheim boek van Jacobus, de Openbaring van Adam, de Openbaring van Paulus, enz.

Al met al is het een bonte verzameling geschriften onder de verzamelnaam ďgnostische bibliotheekĒ. Die term is afgeleid van het Griekse woord Ďgnosisí dat Ďkennisí of Ďinzichtí betekent. Het betreft hier nl. een innerlijke kennis, een intuÔtief weten oftewel zelfkennis, dit in tegenstelling tot de kennis van buiten die je opdoet op de school of universiteit.

Bron: lezing van Jacob Slavenburg op 14 febr. 2001 voor de stinchting 'In-zicht'

De DodeĖZeerollen

 Qumram

De ontdekking van de DodeĖZeerollen



Begin 1947 liet een herdersjongen van de bedoeÔenstam Taíamireh zijn kudde schapen achter om een verdwaald schaap te zoeken tussen de kalkstenen rotsen langs de noordwestelijke rand van de Dode Zee, in de omgeving van Qumran. Hij zag een grot in een steile rotshelling, gooide een steen de donkere ruimte in, en hoorde iets breken. Dat interesseerde hem, en hij keerde later met iemand anders terug en vond een grote verzameling aardewerken potten, waarvan sommige intact waren, afgedekt met een deksel, wat leek te duiden op verborgen schatten uit een ver verleden.
De meeste potten waren echter leeg, en de andere potten bevatten niets anders dan oude, in linnen doeken gewikkelde rollen die zwart waren geworden in de loop der eeuwen. De grote waarde van die rollen was de vinders totaal niet duidelijk, en in feite overwogen de bedoeÔenen aanvankelijk om de rollen als aanmaakmateriaal voor hun kampvuren te gebruiken. Later kwam echter aan het licht dat de zeven rollen bijbelse teksten bevatten en andere godsdienstige geschriften, waarmee de ontdekking van zoín monumentale omvang bleek dat er onmiddellijk wijd en zijd belangstelling voor werd getoond, een belangstelling die nog steeds bestaat.


De ontdekking van deze bijbelse en nietĖbijbelse rollen en fragmenten van rollen uit de oudheid was het begin van de vondst van soortgelijke verzamelingen in tien andere nabijgelegen grotten in de jaren 1947Ė1956. De enorme verzameling manuscripten, die bekend staat als de QumranĖverzameling, omvat een aantal grote, volledige rollen, en tienduizenden fragmenten van rollen, die meer dan achthonderd verschillende werken vertegenwoordigen, geschreven in het Hebreeuws, Grieks en Aramees.


Later werden op locaties langs de westelijke oever van de Dode Zee nog meer fragmenten van rollen ontdekt. Ze werden gevonden op locaties van de rotsen van Murrabbaíat en Nahal Hever tot de monolietenvesting Masada. Al die documenten uit de woestijn van Judea worden tegenwoordig gezamenlijk de DodeĖZeerollen genoemd.


Lees hier meer over de rollen en hun inhoud:

http://israelreis.schouwstra.info/qumran1.htm 


 

Belangrijk: Nota bij de teksten

Omdat er uren typewerk steekt in het overschrijven en ik niet graag wil dat zomaar iedereen de teksten kan kopieren voor verder gebruik op internet, en het tevens om uittreksels gaat uit recente boeken met copyright, zijn deze teksten beveiligd met een wachtwoord.

Aan wie daar wil lezen vraag ik dan ook om me eerst te mailen om het wachtwoord op te vragen, mťt de stellige belofte de teksten niet verder te verspreiden op internet

Boeken en auteurs

Jacob Slavenburg - Willem Glaudemans - Hans Stolp - Johan Pameijer - Elaine Pagels - C. J. den Heyer - Thorwald Dethlefsen nieuw: leven na leven na leven- Serge Hutin -

Hier laat ik je kennismaken met de auteurs en de boeken die ik vermeldde bij mijn bronnen.

De meeste boeken zijn verkrijgbaar bij

 

Jacob Slavenburg

 

Auteur

Cultuurhistoricus drs. Jacob Slavenburg heeft algemene geschiedenis, kunstgeschiedenis en godsdienstgeschiedenis gestudeerd. Uit de derde faculteit koos hij de gnostiek om zich te specialiseren. In zijn eerste boek 'De geheime woorden - een ontdekkingstocht door vijfentwintig eeuwen gnosis' , heeft hij een aantal citaten opgenomen uit de geschriften die in 1945 in Nag Hammadi (Egypte) zijn gevonden. Inmiddels zijn er vier Nederlandse drukken verschenen. Naar aanleiding van dit succes rijpte het plan genoemde koptische geschriften toegankelijk te maken voor het Nederlandse taalgebied. Samen met dr. Willem Glaudemans en drs. Berthe Hogervorst, expert in Koptisch, maakte hij een vertaling met toelichtingen. Al met al heeft Jacob Slavenburg reeds vijftien geschriften over de Nag Hammadi-teksten gepubliceerd. In verschillende interviews heeft hij benadrukt dat de cultuurgeschiedenis van het Westen naar aanleiding van de Nag Hammadi-vondst dient te worden herschreven omdat de West-Europeaan zijn wortels niet meer kent. Ook zijn studies over het leven van Jezus en de geschiedenis van het oudste Christendom tot aan de val van Jeruzalem in het jaar 70, getuigen van dit inzicht

 

Boeken

De hermetische schakel

Dit boek bevat een uiteenzetting over de 'hermetica', dat zijn de mythen rond de oude-Egyptische god Thot, zijn hellenistische pendant Hermes Trismegistos en de Griekse god Hermes en de op deze goden geinspireerde wijsheid. Toespitsing: de invloed van de hermetica in de westerse cultuur. De auteur schrijft vanuit zijn eigen omgang met de hermetische gnosis. Dat is ook zijn doel: de lezer helpen een eigen omgang met de hermetische gnosis te ontwikkelen. Dat brengt individu en wereld dichter bij hun bestemming, zoals reeds Hermes openbaarde. Slavenburg is vooraanstaand gnosiskenner en cultuurhistoricus, publiceerde eerder over deelonderwerpen; dit boek biedt een totaaloverzicht. Met illustraties, deels in kleur; uitgebreid notenapparaat; zeer overzichtelijke bibliografie van bronnen en secundaire literatuur en een begrippen- en namenregister maken dit boek compleet. Geschikt als handboek voor mensen die geinteresseerd zijn in en betrokken op gnosis (en New Age).


ISBN: 9020283200 Uitgeverij Ankh-Hermes | 2004

Uittreksel

Het Evangelie van Thomas

Het Evangelie van Thomas bevat 114 uitspraken van Jezus. Deels bekende, deels tot voor kort onbekende. Het evangelie werd teruggevonden tussen andere oude teksten in een kruik bij Nag Hammadi in 1945. Het werd op slag het meest beroemde geschrift uit de spectaculaire handschriftenvondst.

Steeds meer wetenschappers plaatsen de oudste laag van dit bijzondere evangelie vrij kort na de dood van Jezus. Dat wil zeggen dat het daarmee het oudste op schrift gestelde evangelie zou zijn en, met de brieven van Paulus, tot de allervroegste christelijke geschriften zou behoren. Belangrijker nog dan de datering is de inhoud. Het bestaat louter uit logia, uitspraken van Jezus. Theologie is er nauwelijks of niet in te vinden en over kruis en opstanding wordt niet gesproken. De uitspraken van Jezus zijn sterk gericht op de weg die de mens mag gaan om tot een 'nieuwe mens' te worden. In die zin hebben ze in twintig eeuwen nauwelijks iets aan kracht en betekenis ingeboet.

HET EVANGELIE VOLGENS FILIPPUS

Het mysterie van het bruidsvertrek staat centraal in dit prachtige oudchristelijke evangelie. Het bestaat uit een verzameling wijsheidsspreuken van een zeer diepzinnig gehalte. Tevens bevat het enkele zeer oude tot nu toe onbekende uitspraken van en over Jezus. De honderd en een spreuken zijn als veelkleurige parels aan een schitterend collier. Iedere parel is een meditatie waard. Het snoer van de parels vormt een toegang tot een beter begrip van het intrigerende mysterie van het bruidsvertrek.

Maria Magdalena en haar evangelie

Dankzij de spectaculaire ontdekking van de Nag Hammadi-geschriften en de Berlijnse Codex kon na bijna twintig eeuwen het beeld van Maria Magdalena worden bijgesteld. Maria Magdalena was geen hoer. Dat heeft de patriarchale kerk van haar gemaakt. Zij was geen zondares en niet bezeten door demonen. Maria Magdalena was de eerste vrouwelijke apostel, later aangeduid als 'apostola apostolorum' en was een volledig ingewijde. Ook was Maria Magdalena 'de metgezellin van de heer', Jezus' innig geliefde vrouw. Aan deze Maria Magdalena is een schitterend evangelie gewijd. Op aandrang van Petrus onthult ze de mysteriŽn die Jezus haar toevertrouwde. Een deel van de tekst is voor het nageslacht bewaard gebleven en wordt in dit boekje, met een uitvoerige toelichting, afgedrukt. Maar er wordt ook ruimschoots aandacht besteed aan de fascinerende gestalte van Maria Magdalena zelf en de resultaten van het meest recente onderzoek.

Het Evangelie van Maria Magdalena, ťťn van de apocriefe evangeliŽn, behoort tot de Nag Hammadi-geschriften, gevonden in 1945 bij de plaats Nag Hammadi in Egypte. Maria Magdalena komt in deze tekst voor als een van de volgelingen van Jezus. Zij vertelt dat zij Jezus heeft ontmoet in een visoen en dat hij haar geheime leringen heeft onthuld. Er brandt onder de discipelen een ruzie los over haar autoriteit als vrouw en leerling. Met name Petrus valt haar fel aan, vooral omdat wordt gezegd dat Jezus haar meer liefhad dan de andere leerlingen.

Voor de studie van de gnostiek is deze tekst van groot belang, omdat ze een beschrijving bevat van de reis van de ziel na de dood langs de Archonten. Helaas is slechts een deel daarvan overgeleverd, maar niettemin geeft wat rest een goede indruk van de opvattingen in de gnostiek over de hemelvaart van de menselijke ziel na de dood. De Archonten zijn de bestuurders van het aardse noodlot. Hun doel is de menselijke ziel gevangen te houden tijdens haar aardse verblijf. De Archonten zetelen op de planeten, op elke planeet ťťn. Na de dood, zo beschrijft het Evangelie van Maria Magdalena, passeert de ziel de planeetsferen. Bij elke planeet zal een Archont proberen haar tegen te houden. Lukt dat, dan moet de ziel opnieuw incarneren in een aards leven. De Archont zal proberen de ziel tegen te houden door haar vast te grijpen bij een zielengewaad. Maar als de ziel over de juiste gnosis beschikt, zal ze bij elke planeet de juiste magische woorden weten uit te spreken. De Archont zal achterblijven met het lege zielengewaad en de ziel zijn haar reis kunnen vervolgen. Wanneer de ziel zo al haar zielengewaden achterlaat, zal ze tenslotte met haar naakte wezenskern, voorbij de planeetsferen, verenigd worden met de goddelijke eenheid. Het Evangelie van Maria Magdalena vertelt enkele twistgesprekken tussen de ziel en een Archont.

In Lucas 8:2 wordt vermeld dat Maria Magdalena door Jezus werd bevrijd van zeven duivelse geesten. Men kan hierin een verwijzing zien naar de zeven Archonten die de ziel moet passeren na de dood. Jezus zou Maria Magalena dus, volgens de gnostieke visie, de geheime gnosis hebben geleerd om de zeven Archonten te kunnen passeren.

Dit evangelie, en de rol van Maria Magdalena als leerling en minnares van Jezus, kwam onder de aandacht van het grote publiek door de internationale bestseller De Da Vinci Code van Dan Brown

In het christendom staat zij bekend als hoer; dit is echter onjuist. Zij is door paus Gregorius de Grote in 591 tijdens een preek in San Clemente bewust verwisseld met een andere Maria. Het standpunt over Maria Magdalena als zondige vrouw is door de katholieke kerk in 1969 officieel gewijzigd. Volgens een theorie was zij de vrouw van Jezus

Bron:   http://www.parochieheiligegeest.nl/magdevan.htm

De verborgen leringen van Jezus  - zeven teksten uit het Nijlzand  

Niet alle leringen van Jezus zijn in de Bijbel gekomen. Vooral de oorspronkelijke geschriften, de esoterische, of ook wel geheime of verborgen, leringen bevatten, werden door een latere, zich steeds meer dogmatiserende kerk, niet meer begrepen en daarom vernietigd. Dat blijkt heel duidelijk uit de spectaculaire vondst in 1945 bij Nag Hammadi aan de Nijl in Egypte. Het betreft hier een in allerijl, vanwege de toenemende repressie, verborgen schat aan documenten, waarvan de traditie van enkele volgens sommige geleerden zelfs ouder is dan de nieuwtestamentische evangeliŽn. Vijf van de ruim vijftig teksten die daar gevonden werden zijn in dit boek voor het eerst in een Nederlandse vertaling weergegeven. Daarnaast zijn er nieuwe vertalingen opgenomen van twee schitterende evangeliŽn, dat van Filippus en dat van Maria Magdalena. Alle geschriften worden toegelicht en, waar nodig, verklaard, Aan de teksten gaat een uitvoerige inleiding vooraf.

Valsheid in geschrifte.

De evangelieschrijvers waren geen directe leerlingen van Jezus, maar stelden pas generaties na zijn dood hun verhalen samen. Regelmatig werd iets in de geschriften veranderd en aangepast aan de geloofsinzichten van latere tijd. De bijbel als 'het letterlijke woord van God' komt daarmee op losse schroeven te staan. Valsheid in geschrifte onthult op toegankelijke wijze de manier waarop de bijbeltekst in de loop van enkele eeuwen werd gemanipuleerd. De spectaculaire ontdekking van de Nag Hammadi-geschriften bracht onder andere het Evangelie van Thomas aan het licht, dat ouder en authentieker is dan de bijbelse evangeliŽn. Dit toont aan dat de oorspronkelijke teksten op vele duizenden punten verschillen van de latere gecanoniseerde versie.

Uittreksel


 

Opus Postuum: Een onthullende blik op het vroegste christendom (30 -70 na Chr.)

Er zijn heel weinig boeken geschreven over het vroegste christendom uit de allereerste tijd, nog voor het ontstaan van de evangeliŽn. Dit komt mede omdat er weinig bronnen uit die periode leken te bestaan. Daardoor bestaat bij velen nog steeds het beeld van een zich van aanvang af harmonisch ontwikkelende wereldkerk.

Cultuurhistoricus Jacob Slavenburg toont aan de hand van uitputtend bronnenonderzoek aan dat dit een vals beeld is. Er is praktisch geen enkele overeenkomst tussen de kerken van vandaag en de vroegste christelijke gemeenten. De 'oudste' christenen zouden zich op geen enkele manier in de kerkdiensten van vandaag herkennen. Het allervroegste en nog zeer joodse christendom mag dan ook zeker nog geen 'kerk' genoemd worden. Een vastomlijnde theologie was niet aanwezig. Een duidelijke geloofsleer ontbrak. Van een canon, een vaste hiŽrarchie of een duidelijk gezag was nog geen sprake.

De auteur legt een fascinerend beeld bloot van de oergemeente voor Ge val van Jeruzalem. Opvallend daarin is vooral de gestalte van Jacobus, een broer van Jezus, die niet alleen de onbetwiste leider van de Jeruzalem gemeente bleek te zijn, maar ook de spiritueel leidsman van de gezamenlijke gemeenten. Al in het vroegste begin waren er echter spanningen tussen Grieks sprekende en Aramees sprekende christelijke joden; en later ook tussen christenen uit de 'heidenen' en christenen uit de joden. Toc 1 zijn de verschillen tussen Paulus en Jacobus minder groot dan vaak wordt verondersteld. Conservatieve extremisten van beide richtingen stonden desondanks onverzoenlijk tegenover elkaar. Jezus werd door velen in het vroegste christendom gezien als de goddelijke leraar die 'achter de wet' Gods ware bedoelingen onthulde. Daarbij heeft hij, volgens de auteur, nooit een 'leergezag' uitgedragen, doch een weg gewezen. Zijn eerste volgelingen werden dan ook 'mensen van de Weg' genoemd. De 'ethiek' van Jezus werd als een wegwijzer naar het Koninkrijk gezien.

DE GEHEIME WOORDEN

Een ontdekkingstocht door vijfentwintig eeuwen gnosis

Ooit werden er geheime woorden door Jezus gesproken, onder andere tegen Thomas, zijn tweelingbroer. Met die woorden begint dit boek. Bijna twintig eeuwen zijn deze woorden onbekend gebleven en met een groot aantal merendeels gnostische teksten begraven geweest onder het Egyptische Nijlzand bij Nag Hammadi. De vondst ervan laat ons een oorspronkelijke Jezus zien en werpt een geheel ander licht op de vroege geschiedenis van het christendom. Soms moest Jezus wel in het geheim spreken omdat velen nog niet rijp waren om die woorden te verstaan.

De auteur voert de lezer in een meeslepend verhaal langs de mysteriŽn van de oudheid, langs de anti-wijsheid van de wijze gnostici en de gnosis van Jezus. Hij vertoeft bij de geheimzinnige schat van de katharen, de inwijding van het rozekruis en het paswoord van de vrijmetselaren. Hij bericht over de loges van Hermes Trismegistos, de visioenen van BŲhme, Swedenborg en Blake en staat stil bij de theosofie van Helena Blavatsky, de antroposofie van Rudolf Steiner en de New Age. Ondanks het wetenschappelijke gehalte van het boek is het zeer vlot geschreven en toegankelijk voor een ieder die geÔnteresseerd is in de zeer oude, meestal verborgen traditie van de gnosis en de gnostische levensbeschouwing. Een groot aantal fragmenten van onlangs ontdekte teksten uit de eerste eeuwen na Jezus' geboorte is in dit boek weergegeven. Steeds meer groeit het besef dat de inhoud van vele gnostische openbaringen eigenlijk volkomen tijdloos is en vandaag de dag nog net zo actueel als bijvoorbeeld tweeduizend jaar geleden. Werkelijke gnosis voert tot een levenshouding; een levenshouding die de mens in staat stelt over de enge grenzen van het uiterlijk zichtbare heen te kijken en daardoor leergezag en dogma's te overstijgen. Gnosis brengt de mens bij zichzelf en van daaruit weer bij de wereld rondom hem. Dat was vijfentwintig eeuwen terug het geval en dat lijkt nog steeds zo. Aan deze rijke traditie wordt in dit boek aandacht geschonken.


De Nag Hammadi-geschriften

De Nag Hammadi-geschriften zijn een belangrijke verzameling bronteksten uit het begin van onze jaartelling. Ze werden in 1945 bij toeval ontdekt. Wie de wortels van het christendom wil bestuderen, wie een andere Jezus wil ontmoeten, wie geÔnteresseerd is in oude archetypische beelden en symbolen, of wie op zijn spirituele zoektocht behoefte heeft aan een ruimer scala evangeliŽn en openbaringen dan de bijbelse tradities aanreikt, kan terecht bij De Nag Hammadi-geschriften.

mede-auteur is Willem Glaudemans

Het openvallend Testament

Nieuwe bronnen over Jezus en de vrouw uit Magdala.

Jacob Slavenburg

 

In deze tijd wordt Jezus letterlijk herontdekt. De herontdekking voltrekt zich over een breed terrein. In de wetenschap is men door allerlei nieuwe handschriftenvondsten naarstig het beeld van Jezus aan het bijstellen.

Cultuurhistoricus Jacob Slavenburg, bekend van zijn boeken over het vroege christendom, De Nag Hammadi-geschriften plus ...en de twee zullen ťťn zijn, legt in dit boek oude en nieuwe bronnen naast elkaar om tot een vollediger beeld van Jezus en ook van Maria Magdalena te komen. In zijn onderzoek betrekt hij ook, weliswaar met de nodige kritische noten, 'openbaringen' uit alle tijden. Vergelijking van oude overleveringen, nieuw ontdekte handschriften en recente openbarin­gen levert een fascinerend beeld op.

Het testament valt open.

We raken in staat meer te begrijpen van die wonderlijke man uit het begin van onze jaartelling en van zijn zieleverbinding met een der grootste vrouwen uit de wereldgeschiedenis, Maria Magdalena.

Zin en betekenis van deze beide levens; ook voor de mens van nu, krijgen een heel andere kleur. Het palet wordt voller.

 

DRS. JACOB SLAVENBURG schreef vele boeken over het ontstaan van het christendom, over de gnosis en andere spirituele stromingen, over mystiek en spiritualiteit, en over het mannelijke en vrouwelijke. Samen met Willem Glaudemans vertaalde hij De Nag Hammadi-geschriften in het Nederlands. Zijn eerste boek, De geheime woorden, verscheen in 1989. Zijn laatste boek tot nu is De 'Logische' Jezus.

 

UITTREKSEL


Willem Glaudemans



Boeken

HET EVANGELIE DER WAARHEID

Het Evangelie der Waarheid is stellig een van de diepste, diepzinnigste en meest meditatieve teksten die in 1945 bij Nag Hammadi gevonden zijn. Het werd waarschijnlijk geschreven door Valentinus, een van de vooraanstaande gnostische leraren uit het begin van, onze jaartelling. Het is een verlossingstekst bij uitstek, doordat het ons de weg wil wijzen naar de verlossende kracht in onszelf. De tekst spreekt rechtstreeks tot het hart. Jezus treedt hierin op als de wijsheidsleraar die ons door zijn goddelijk voorbeeld eraan herinnert wie we werkelijk zijn: een volmaakte schepping van een volmaakte Vader. Daarmee raakt dit evangelie aan de fundamenten van de gnostiek.

De Nag Hammadi-geschriften

De Nag Hammadi-geschriften zijn een belangrijke verzameling bronteksten uit het begin van onze jaartelling. Ze werden in 1945 bij toeval ontdekt. Wie de wortels van het christendom wil bestuderen, wie een andere Jezus wil ontmoeten, wie geÔnteresseerd is in oude archetypische beelden en symbolen, of wie op zijn spirituele zoektocht behoefte heeft aan een ruimer scala evangeliŽn en openbaringen dan de bijbelse tradities aanreikt, kan terecht bij De Nag Hammadi-geschriften.

mede-auteur is Jacob Slavenburg

 

Hans Stolp


Auteur

Hans Stolp (1942) is pastor en auteur. Hij studeerde theologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Behalve theologie bestudeerde hij later de psychologie van G.C. Jung en maakte hij een studie van het esoterische christendom.

Lees verder

Citaat uit "Jezus van Nazareth, esoterisch Bijbellezen":

We mogen aannemen dat de leerlingen gedurende die veertig dagen (tussen Pasen en Hemelvaartsdag) ingewijd werden in de geheime leringen, die ze eerst nu, innerlijk daarvoor rijp geworden door alles wat er gebeurd was, konden bevatten. Christus zal hen daarbij duidelijk gemaakt hebben waarom ze hem straks, na de "hemelvaart", niet meer zouden kunnen schouwen. Hij zal hen zeker ook verteld hebben dat het ook belangrijk was, dat zij zich niet meer direct met hem in verbinding zouden kunnen stellen: omdat zij leren moesten de Christus in zichzelf te vinden en die niet langer buiten zichzelf te zoeken. Wanneer zij de blikrichting zouden verplaatsen van buiten naar binnen, dan zou de goddelijke Geest het hogere ik in hen kunnen wekken en zo (het begin van) de Christusgeest in henzelf tot leven kunnen roepen.

Boeken

Jezus van Nazareth  -  esoterisch Bijbellezen  

 Jezus van Nazareth was een Meester die de mensen op de weg van de inwijding wilde brengen. Zoals elke Meester maakte hij bij zijn optreden onderscheid tussen algemene kennis en geheime kennis. Tot die geheime kennis behoorden bijvoorbeeld het inzicht in karma en reÔncarnatie, de kennis over de fijnere lichamen van de mens en over de geestelijke wereld. De geheime kennis komt tussen de regels door aan de orde in de bijbelse gelijkenissen en verhalen. Dit gegeven werpt een heel nieuw licht op de bijbelteksten. De geheime kennis, zoals Jezus die gaf aan zijn leerlingen, was ook bekend aan christelijke gnostici en later aan groepen en bewegingen als de ManicheeŽrs, Waldenzen. Katharen, Rozekruisers, Tempeliers, theosofen en antroposofen.

Volgens de algemene kennis is het mogelijk het geheim van het mens-zijn en van onze weg over de aarde te zien als iets dat buiten ons ligt. Volgens de geheime kennis gaat het vooral om een innerlijk gebeuren. Omdat die uitwendige visie in deze tijd niet langer inzicht, vrede en geestdrift schenkt aan onze ziel, is nu de tijd aangebroken met een andere, een nieuwe (maar in wezen al zo oude) bril te kijken naar wat die oude bijbelse geschriften ons eigenlijk zeggen willen. Volgens de esoterische visie op de bijbel is Jezus van Nazareth als drager van de Christuskracht een voorbeeld, een wegwijzer voor hoe wijzelf gaandeweg de drager kunnen worden van de Christusgeest, die louter liefde is.

UITTREKSEL

Johannes de ingewijde, esoterisch Bijbellezen

 Johannes, de apostel van de liefde, is 'de geliefde leerling' van Jezus. Samen met Maria Magdalena is hij het die het geheim van de Meester kent. De andere leerlingen verstaan slechts uiterlijk, maar Maria Magdalena en Johannes begrijpen met hun hart, zij weten. Johannes is dan ook een ingewijde: hij is door Jezus zelf ingewijd, en wel in de volle openbaarheid. Dat laatste, die openbaarheid, is volstrekt uniek en in wezen een revolutionaire daad: tot aan de tijd van Johannes werden alle inwijdingen in het geheim voltrokken. Johannes is de eerste die niet naar een mysterieschool of inwijdingsplaats gaat om de weg van de inwijding te gaan; hij wordt door het leven zelf ingewijd. Het gewone leven vormt het lesmateriaal voor die weg van zuivering en verlichting. En het is met name de Christuskracht in Jezus, die Johannes aanraakt en voortstuwt op zijn inwijdingsweg. Geen wonder, dat juist Johannes later in al zijn geschriften beschrijft hoe ook wij, gevormd door de ervaringen van alledag, die weg van inwijding kunnen gaan. En hoe op die weg het Christusbewustzijn in ons tot leven komt. Vooral in zijn zo beroemde Evangelie van Johannes wordt deze weg voor de moderne mens beschreven. Johannes en Maria Magdalena, eeuwenlang bleven zij op de achtergrond: andere leerlingen van de Meester trokken veel meer de aandacht. Petrus bijvoorbeeld, op wie de Rooms- Katholieke kerk gebouwd is. Of Paulus, aan wie vooral protestanten zich oriŽnteren. Maar na het Petrinisch en het Paulinisch christendom is nu de tijd van het JohanneÔsch christendom aangebroken. Eindelijk treedt Johannes uit de schaduwen van het verleden naar voren om met zijn diepzinnige boodschap een nieuwe vorm van christendom (ook wel het esoterisch christendom genoemd) te inspireren. Johannes en Maria Magdalena, zij zijn de boodschappers van het nieuwe, JohanneÔsch christendom dat in onze dagen geboren wordt.

UITTREKSEL

Maria Magdalena, of Het lot van de vrouw


Maria Magdalena heeft volgens Stolp als enige van zijn discipelen Jezus werkelijk begrepen. Aan de hand van oud-christelijke teksten als de 'Pistis Sophia' beschrijft hij de tweestrijd tussen Maria Magdalena en Petrus, de rots waarop het instituut kerk is gebouwd. 'Heer, deze vrouw is onverdraaglijk voor ons', klaagt Petrus. Uitgezonderd Johannes, schrijven de drie andere bijbelse evangeliŽn op hun beurt de rol van Maria Magdalena volledig weg. Die tendens zet zich voort in latere eeuwen: waar zij in de eerste eeuwen nog 'de apostel der apostelen' werd genoemd, ging zij de geschiedenis in als de hoer en de bezetene. Een degradatie die zij overigens deelde met alle vrouwen in de geschiedenis van het christendom. Aan de hand van het ruim honderd jaar geleden ontdekte Evangelie van Maria Magdalena tracht Hans Stolp haar verloren geraakte geheime kennis weer boven te halen. Volgens Stolp heeft zij, net als Jezus, de hoogste inwijdingen ontvangen in buitenlandse mysteriescholen in India en Egypte. Hij nodigt de lezers uit haar inwijdingsweg te volgen en beschrijft de zeven 'knopen' die zij daarvoor moeten ontwarren. Wie haar weg volgt, wordt net als zij 'een wetende. Een mens in wie de liefde lichtend schijnt.'


(Biblion recensie, M.C. Brak)

Het Nieuwe Tijdsdenken, de derde weg in het geloof

Naast de twee grote hoofdstromingen in de wereld van theologie en geloof ontstaat er een nieuwe stroming: het Nieuwe Tijdsdenken.
Tegenover de traditionalisten, die onverkort willen vasthouden aan de leer der vaderen, staat de moderne theologie, die veel geloofsopvattingen, die voor het verstand onvatbaar zijn, tot symbool verklaart. Beide stromingen staan dikwijls lijnrecht tegenover elkaar.
Naast deze beide stromingen komt nu het Nieuwe Tijdsdenken op, de derde weg in het geloof. Dit nieuwe denken gaat van de volgende inzichten uit:

*de zichtbare wereld is slechts een deel van een veel grotere, geestelijke werkelijkheid;
*tussen de mensen op aarde en de geestelijke wezens is een toenemende betrokkenheid en beÔnvloeding merkbaar;
*een nieuwe tijd breekt aan: de mens ondergaat een verandering in bewustzijn, wordt zich bewust van de goddelijke kern in zichzelf en mag uitzien naar het Christuslicht dat tot ons komt; -die transformatie van de mens houdt ook een volwassenwording in: de mens leert op eigen benen te staan en weet zich zťlf verantwoordelijk voor zijn doen en laten;
*reÔncarnatie en karma;
*de mens is een lichtvonk uit het vuur dat God heet en maakt een lange reis door de materie om tot de bewuste keuze voor de liefde van God te komen;
*een groeiend zelfinzicht: het gaan van de weg van inwijding, waarop wij gereed gemaakt worden om Christus in ons te ontvangen: niet ik spreek, maar Christus spreekt in mij.

 

Johan Pameijer

Auteur

Johan Pameijer is geboren op 8 december 1930. Sinds 1952 werkzaam als journalist en vanaf 1975 kunstredacteur. Sedert 1970 is hij theosoof en vanaf 1982 priester in de Vrij-Katholieke kerk, een klein gnostisch georiŽnteerd kerkgenootschap en zodanig werkzaam als eerstaanwezend priester in de kerkgemeente Raalte.  Daarnaast is hij auteur van een negental boeken.

Johan Pameijer over Gnosis:

Gnosis: Verboden geloof.

 

De gnosis herleeft. Een verboden geloof uit het begin van onze jaartelling keert terug. Dit is een teken van het Watermantijdperk. Gnosis is de gods­dienst van het directe kennen. Tussen 200 vůůr en 200 na Christus had zij miljoenen aanhangers in de landen rond de Middellandse Zee. De christelijke gnosis verleende aan het vroegere christendom de esoterische verdieping die Jezus Christus bedoeld had. Toen Hij als twaalfjarige jongen in de tempel debatteerde met de schriftgeleerden, verkondigde Hij Wijsheid. Ook in de synagoge van KapernaŁm sprak Hij met veel groter gezag dan de schriftgeleerden. Hij was niet gekomen om de joodse wet van Mozes te ontbinden, maar om hem esoterisch te vervullen.

 

Het woord "wijsheid" is in Lucas 2 vers 40 tot 52 niet toevallig gebruikt. Het is de gnostische Sophia, die doorklinkt in de onbevangen Jezus. Het is de wijsheid van de gnosis, de directe Godservaring. Dit geloof bloeide, ge­tuige de enorme gnostische bibliotheek van AlexandriŽ die 750.000 boeken bevatte. De brandstichting in deze boekerij heeft latere generaties onthouden van een geweldige bron van informatie. Toen het christendom staatsgods­dienst en de kerk instituut werd, was het gedaan met de gnosis.

 

Vele doctrines

 

De gnostieken kenden niet ťťn leer, maar vele verwante doctrines. Dat kwam doordat men niet op uiterlijk gezag steunde, maar op innerlijke ervaring. Binnen het stelsel van de gnosis was men vrij om zijn eigen ge­loofsovertuiging inhoud te geven. De kerk stelde een leer samen en verlang­de onvoorwaardelijke gehoorzaamheid aan die leer. De banvloek over de grote kerkvader Origenes, die feitelijk een gnostisch denker was, maakte duidelijk dat de gnosis als een groot gevaar van de officiŽle kerkleer werd beschouwd.

De bewoners van menig gnostisch klooster verborgen hun boekenbezit in grotten. Het duurde tot 1945 eer een bedoeÔen in de buurt van de Egyptische plaats Nag Hammadi zo'n gnostische bibliotheek terugvond. Na veel omzwervingen kwamen de boeken op de bureaus van de geleerden terecht.

Tegenwoordig zijn al deze teksten, vaak door deskundigen becommentarieerd, voorde gewone lezer beschikbaar. Het betekent een grote verrijking van onze cultuur, getuige de titel van een nieuwe uitgave onderredactie van professor Quispel: "Gnosis, de derde component van de Europese cultuur­traditie". De beide andere, Athene (filosofie) en Jeruzalem (religie), kon­den zich redelijk vrij ontplooien, terwijl de gnosis vijftien eeuwen lang een verborgen, ondergronds bestaan moest voeren.

Voor 1945 waren gnostische teksten alleen fragmentarisch bekend en dan alleen nog door aanhalingen van felle bestrijders. Vandaag kan iedere geÔn­teresseerde zich in de doorgaans prachtige teksten verdiepen zonder straf op te lopen.

 

Wat is gnosis?

 

Gnosis in de mens is datgene wat behoefte aan verdieping, aan meditatie oproept. Mensen met een gnostisch bewustzijn keerden zich af van het traditionele christendom en wendden zich tot de oosterse religies, die geen banvloek over de gnosis kenden. Men wist niet meer dat het cultuurgoed van HindoeÔsme en Boeddhisme ook in het westen had bestaan onder de naam gnosis. Eeuwenlang eiste de orthodoxie het alleenrecht op. We wisten niet beter dan dat de vier bekende evangeliŽn en de brieven van Paulus tot de leidinggevende geÔnspireerde literatuur uit de Oudheid be­hoorden. Zeker, er bestond ook een stroom apocriefen, maar deze boeken waren naar het alternatieve circuit verbannen. Dat er in de oudheid naast de Bijbelse canonieke boeken, een enorme hoeveelheid religieuze literatuur circuleerde was nauwelijks tot brede lagen van de bevolking doorgedrongen.

 

Esoterisch perspectief

 

Zo werkte een feitelijke censuur eeuwenlang door. Met de belangrijke vondsten van Nag Hammadi en Qumran (De Dode Zeerollen) is een ge­weldige bron van kennis ontsloten. Er blijken veel meer evangeliŽn te be­staan, tal van handelingen, brieven en openbaringen die destijds eenvoudig uit het intellectuele circuit zijn weggesaneerd. Nu komen deze vergeten boeken te voorschijn en in het licht van onze tijd verlenen ze aan het traditi­onele christelijke geloof een esoterisch perspectief dat vernieuwend werkt.

 

Volgens Lucas zond Jezus twee van zijn discipelen, Petrus en Johannes, uit om de zaal te zoeken voor het laatste avondmaal. De zaal zou hen worden aangewezen door een man die een waterkruik droeg. Maar mannen dragen in het Nabije Oosten nooit waterkruiken. Dat is vrouwenwerk. Wie deze tekst in Lucas 22 vers 10 onbevangen leest, moet de verborgen aanwijzing wel aanvoelen. Het ligt voor de hand dat de vervulling van de Wet die Jezus beloofde, in het astrologische tijdperk van de Waterman zou plaatsvinden. Dat tijdperk is aangebroken of komt naderbij. De kennis neemt sneller toe dan de mentaliteit, maar er is sprake van een kentering. De hedendaagse mens is niet minder religieus dan vroeger, hij heeft zich vrijgemaakt van kerkelijke censuur. Zijn vlucht naar de oosterse religies geeft aan dat hij rijp is voorde gnosis, de oude godsdienst die een hoopvol perspectief kan geven aan onze naar verlossing snakkende mensheid.

 

 

Het reddende inzicht van de gnosis

 

Jezus zei: "Als zij tegen u zeggen: Waar komt u vandaan? Zeg dan tegen hen: Wij zijn gekomen uit het Licht waar het Licht uit zichzelf is ontstaan. Het bestond en openbaarde zich door hun beeld. Wanneer zij tegen u zeggen: Wie bent u? Zeg dan: Wij zijn Zijn zonen en wij zijn de uitverkorenen van de Levende Vader".

 

Woorden van Jezus, die men vergeefs zal zoeken in de bijbel. Ze staan in het evangelie van Thomas, dat waarschijnlijk een van de bronnen was, die Marcus en MattheŁs voor het samenstellen van hun evangeliŽn gebruikten. Maar de vaders van de vroege Roomse kerk verklaarden het geschrift, dat in de gemeente van Edessa circuleerde, tot ketterij. Met vele andere waar­devolle teksten belandde het op de brandstapel. Maar een Egyptische kloos­terabt verborg de boeken in kruiken en begroef die onderaan een steile rots in de woestijn. Pas in 1945 stootte de schop van een bedoeÔen op de kruiken. Sindsdien is de christelijke wereld een schat aan geschriften rijker, die een fris nieuw licht werpen op een verkalkend geloof. Nu horen we de stem van Jezus zelf in onze harten klinken: "Ieder die de betekenis van deze woorden vindt, zal de dood niet smaken". De reddende gnosis is aan de mensheid teruggegeven. De mens van onze eeuw kan zich opmaken voor een nieuwe openbaring. In de tweede eeuw was de mensheid er niet rijp voor. Nu snakt zij naar de nieuwe impuls, die de intuÔtie op doet leven.

.

Gnosis is de kennis van de waarheidsgrond van mens en kosmos. Ware kennis (of inzicht) verlost de mens, die gevangen is in de wereld van de zintuigen, zegt de Duitse gnosiskenner Karl Rudolph. Een andere onder­zoeker, Hans Leisegang, wijst erop, dat gnosis als religieus inzicht en erva­ringsweten de wetenschap van de eeuwen rondom de geboorte van Jezus voltooide en verdiepte.

 

Esoterische wijsheid

 

Gnosis (kennis) impliceert een diepe esoterische wijsheid, die uitsluitend als mythologie in de materiŽle wereld besproken kan worden. Mythologie is de neerslag in volksreligies en sprookjes van grondwaarheden, die alle mensen in hun collectieve onbewuste hebben opgeslagen en die vaak in droom symbolen tot het bewustzijn doordringen.

De verscheidenheid aan gnostische mythen berust op dezelfde grondwaar­heden, verteld in beelden die deels zijn ontleend aan de Griekse mythologie. Aan deze beeldverhalen ligt geen uiterlijke waarneming ten grondslag. Het zijn in markante beelden geschilderde vertellingen van innerlijke waarheden. In de grondwaarheden van de gnostici zijn altijd weer vier trappen te onder­scheiden. De bekende onderzoeker Hans Jonas noemt ze: de val, de knech­ting, het verrijzen en de eenwording. De "val" wordt beschreven in de my­then, de "knechting" is de realiteit van het dagelijks leven, het "verrijzen" uit het door de zintuigen beperkte bewustzijn is onze opdracht en de "een­wording" met God ons uiteindelijke doel. Vraag is wat er "valt" en wordt "geknecht", wat er "verrijst" en tenslotte "ťťn wordt".

Dan spreken we over de Goddelijke Lichtvonk, die vanaf het oerbegin in ons wezen is achtergebleven en die tegelijkertijd voorwaarde en oorzaak is van het mysterie, dat wij "leven" noemen. De Lichtvonk is een goddelijke kern, die niet onderworpen is aan de lichamelijke dood, maar die wel wordt gevuld met onze levenservaringen. Om als mens deel te hebben aan het eeuwige leven, moeten we leren om ons bewust te worden van deze onster­felijke goddelijke kern. Het verwerven van dat bewustzijn door het verkrijgen van inzicht in het hoger wezen der dingen is gnosis. De vele gnostische sek­ten ontwikkelden elk hun eigen weg om gnosis te verwerven. We weten nu, dat gnosis de zuurdesem is van het christendom.

 

De Al-Vader en de Al-Moeder

 

Een van de boeiendste scheppingsvoorstellingen uit de gnostische literatuur komt voor in het toonaangevende "Geheime boek van Johannes", dat zich in de Nag Hammadi vondst bevond. De titel geeft aan, dat het geschrift be­rust op de mondelinge overlevering van ingewijde op ingewijde. Na een beschrijving van de onbegrensde onmetelijkheid van de Al-Vader, vertelt het traktaat hoe deze Ene zich deelde en zijn evenbeeld, de Al-Moeder, ver­wekte.

"Hij, die zichzelf kent in zijn eigen licht, dat hem omringt, dat de bron van het levende water is, het licht vol zuiverheid. De bron van de Geest liet het levende water uitstromen en voerde het koor van alle eonen en allerlei we­relden aan. Hij begreep dat het zijn eigen beeld was, toen hij het zag in het heldere lichtwater, dat hem omgaf. En zijn gedachte werd iets zelfstandigs, manifesteerde zich en stond voor hem, vanuit de straling van het licht".

Dit evenbeeld van de Onzichtbare is Barbelo, de volmaakte eon der heer­lijkheid.

"Zij verheerlijkte hem, omdat zij door hem te voorschijn is gekomen, en zij kent hem. Zij is de eerste gedachte, zijn beeld. Zij werd de eerste Mens, na­melijk de maagdelijke Geest, de man-vrouwelijke, die uitzijn voorzienigheid is voortgekomen".

Er wordt dan verteld hoe zij, Barbelo - in andere systemen Pronoia (voor­zienigheid) of Sophia (wijsheid) genoemd - met zijn toestemming vijf eonenparen schiep door ze alleen maar te denken. Op deze wijze werd zij de oermoeder der schepping. In het Geheime boek van Johannes wordt ver­teld hoe allerlei door de goddelijke eenheid veruiterlijkte eigenschappen zich onmiddellijk verzelfstandigden in eonenparen. Het eerste vrouwelijke goddelijke wezen had hier echter niet genoeg aan. We horen de eonenparen het volgende vertellen: "Onze medezuster nu, Wijsheid, dacht uit zichzelf een gedachte. Gedachtig aan de geest en de eerste Gedachte wilde zij haar evenbeeld uit zichzelf te voorschijn laten komen, hoewel de Geest het niet had goedgekeurd. Wegens de ontuchtigheid, die in haar was, kon haar gedachte niet vruchteloos zijn en haar maaksel kwam te voorschijn, onvol­komen en lelijk van uiterlijk, omdat ze hem zonder haar paargenoot ge­maakt had. En hij leek niet op het uiterlijk van zijn moeder, daar hij een an­dere gestalte had. Hij had het achtereind van een slang en het gezicht van een leeuw. Zijn ogen schoten vuur. Zij stootte hem van zich af, buiten die plaatsen, opdat niemand van de onsterfelijken hem zou zien, omdat zij hem in onwetendheid had voortgebracht. En zij noemde hem Jaldabaoth".

 

Een toornige en wraakzuchtige God

 

In het gnostische denken wordt deze Jaldabaoth gelijkgesteld met de toornige en wraakzuchtige God van het Oude Testament, de schepper van hemel en aarde en tenslotte van de mens. Jaldabaoth verkeert in volstrekte onwetendheid aangaande de Al-Vader van het Licht. In zijn duisternis ver­beeldt hij zich de hoogste instantie in de kosmos te zijn en schept (alleen maar door ze te denken) op dezelfde manier als de AI- Vader eonenparen en  archonten, die weerspiegeld worden in de dierenriem en de zeven planeten, die boven de aarde en Tartaros, de onderwereld, staan.

De door Jaldabaoth geschapen mens is het materiŽle evenbeeld van de An­tropos, de Goddelijke Mens (Adam), die, geschapen naar het beeld van de Al- Vader, het prototype is van de aardse mens. De archonten (engelen der duisternis) zijn de gevangenbewaarders, die ervoor moeten zorgen, dat de aardse mens niet met de hemelse mens (die zij overigens niet kennen) verenigd kan worden. Maar de aardse mens heeft, volgens de gnostici, het vermogen om de hemelse mens in zichzelf te herkennen. Daardoor overstijgt de mens in zijn mogelijkheden de macht van Jaldabaoth en zijn archonten, die zich ten onrechte de heersers van hemel en aarde wanen.

 

Christus

 

Christus bestaat in dit systeem al. Hij zal later geboren worden in een aards lichaam als Jezus. Het "Geheime boek van Johannes" zegt hierover: "De onzichtbare Geest nu verheugde zich zeer over het Licht, dat ontstaan en als eerste verschenen was uit de eerste kracht, dat is zijn voorzienigheid, Barbelo. En hij zalfde hem met zijn goedheid, zodat hij volmaakt, zonder gebrek en Christus (gezalfde) is, omdat hij met de goedheid van de onzichtbare Geest was gezalfd. Hij (de Geest) stortte zich op hem uit en hij ontving de zalving door de maagdelijke Geest".

Christus gaat dus vooraf aan alle andere eonen. In die zin is hij ook in de bijbel de heerser over alle engelen. Christus is het eerste geschapen evenbeeld van God de Al-Vader, wiens Licht door middel van Christus meegaat in alle schepselen. Dat oorspronkelijke Licht woont in ons als de Goddelijke Lichtvonk, die wij moeten ontdekken en met behulp van de lessen van onze leermeester Jezus tot bewustzijn moeten brengen. Het is duidelijk, dat in het gnostische denken Maria de belichaming is van Barbelo, de goddelijke Voorzienigheid of Wijsheid. Als de goddelijke Wijsheid schonk zij in ongehoorzaamheid het lichaam aan Jaldabaoth, de maker van de materiŽle wereld. Als de Maagd Maria herstelt ze die fout, door in de materiŽle wereld het stoffelijke lichaam te schenken aan Christus, het eerste evenbeeld van God, in de gestalte van Jezus.

Het "Geheime Boek" verwoordt het aldus: "Toen de moeder echter inzag dat de misgeboorte der duisternis niet volmaakt was, omdat haar paargenoot niet met haar overeengestemd had, deed ze boete en weende hevig. En de broeders (haar mede-eonen in het Pleroma, dat de afbeelding is van Gods volheid) hoorden het gebed van haar boete en smeekten voor haar. De heilige onzichtbare Geest stond het toe. Nadat nu de onzichtbare Geest het toegestaan had, stortte hij een geest uit het Pleroma op haar uit; haar paar­genoot daalde tot haar af om haar tekortkomingen te herstellen".

Uit deze tekst blijkt, dat het baren uit onwetendheid van Jaldabaoth in de geestelijke wereld, zijn grote tegenhanger heeft in het baren van Jezus, de Eniggeboren Zoon, in de stoffelijke wereld. Zijn opdracht is de onwetende mensheid te begeleiden op haar moeilijke weg tot verlossing uit de duisternis door gnosis, op naar het eeuwige Licht.

 

Opwekken van de Lichtvonk

 

Christus woonde als de Lichtvonk in alle menselijke zielen. Jezus is geboren om hem op te wekken tot bewustzijnsgrond in alle mensen. Zijn leer is bedoeld als hulp om het verstand met de bewustzijnsgrond te verenigen. Alles in het leven draait om het verkrijgen van inzicht, van gnosis, in de ware identiteit van de mens. De moeder (Mater-materie) moet kennis krijgen omtrent de Vader en het werkterrein is de mens. Dat is de gnostische boodschap,die het grondmotief vormt voor elke wereldreligie. In het "Evangelie der Waarheid" wordt de Moeder Dwaling genoemd. "De Dwaling vervaardigde haar eigen materie in leegte zonder de Waarheid te kennen". Deze vrouwen wereldmoeder, de materie, heeft dus twee kanten: die van Duisternis en Licht. Wij kennen haar in de persoon van Maria van haar lichtzijde, als de moeder van alle levenden, als gids en helpster van alle zoekenden en lijdenden. Zij wijst de weg naar haar Zoon, die zonder concessies te doen, de boodschap van Licht aan de wereld brengt.

 Bron: Waarheid achter Woorden 1993

 

 

Citaten van Pameijer:

Ingewijd
Eigenlijk moeten we niet proberen om christen te zijn, maar om zelf een Christus te worden, een ingewijd iemand.

EgoÔsme
Dat verrekte egoÔsme doortrekt de hele maatschappij. Dat is de tragiek van deze tijd: het verdwijnen van de ziel uit onze aandacht. Veel individuele zielen zijn ongetemd: zijn alleen materialistisch, hebben lak aan de geest.

Mystieke Christus

De mystieke Christus woont niet ergens buiten de mens, is geen persoon uit de geschiedenis of een zonnegod in de mythologie. Zijn woonplaats is de mens zelf. Als goddelijke vonk verblijft hij in de ziel en wacht daar rustig af tot de schaduwen van de ziel beginnen op te trekken en zijn goddelijke licht de voorheen zo duistere spelonk kan gaan overstralen.

Definitie
Er bestaat geen uniform godsidee. Ieder mens heeft zijn eigen definitie. Zelfs een atheÔst definieert God op een bepaalde wijze.

Innerlijk
Iemand die het innerlijke aanschouwt, is dikwijls zijn belangstelling voor de buitenwereld verloren. De buitenwereld verblindt. Zij ontneemt ons de visionaire inzichten.

Ego
De welvaart is niet bevorderlijk om zich van de stoffelijke genoegens af te keren en het egoÔsme af te zweren. De veel te dicht op elkaar levende mensen hebben meer dan ooit de behoefte om zich tegenover elkaar waar te maken. Te veel opgezwollen ego's hebben onze planeet verziekt. Grootheid tref je bijna uitsluitend aan bij mensen die klein blijven ondanks status en aanzien.

Wonderdoener
Het heeft geen enkele zin bewonderend op te zien naar een wonderdoener die tweeduizend jaar geleden leefde. Zijn daden krijgen slechts betekenis wanneer we ze in de huidige tijd gestalte geven. Ze gebeuren ook vandaag en niet uitsluitend in een enkel mens, maar in het wezen van de hele mensheid.


Citaten uit:  Joh. M. Pameijer "De mythe van Christus"


- Niet zonder reden wordt Jezus na zijn doop in de Jordaan onverbiddelijk met zijn eigen schaduwgestalte geconfronteerd. Ieder weldoend mens zal in de ziel zijn onthutsende tegenstrever in de ogen moeten zien.

- Bijbellezers zitten vaak in hun maag met Jezus' moeilijke opdrachten. "Hebt uw vijanden lief", roept hij ons toe. Hoeveel christenen hebben begrepen dat hij met de vijanden onze ondeugden bedoelt? Met dit bevel roept hij ons op aan het werk te gaan met onze verdrongen complexen, tekortkomingen, negatieve emoties, onbeheerste hartstochten. Pas wanneer de ziel gezuiverd is, zal iemand zijn vijanden goedmoedig kunnen bejegenen.

- Het lichaam zou wel eens gecreŽerd kunnen zijn om de ziel te bedekken en haar te beschermen tegen de onverdraaglijke kracht van God. Alleen binnen de omhulling van een lichaam is de ziel in staat zich stapsgewijs te ontvouwen totdat zij het goddelijk licht kan verdragen.

- Zonder het verraad van Judas was Jezus wellicht niet gekruisigd en was het christelijk geloof zijn essentie ontnomen. Zonder Judas geen christendom. Misschien zou de geschiedenis een andere wending hebben genomen als Judas Jezus niet aan zijn vijanden had uitgeleverd. Tegen zijn eigen wil is de nauwelijks bekende discipel Judas uitgegroeid tot een sleutelfiguur in de heilsgeschiedenis.

Het Gnostisch Alternatief: Uittreksel

DE VRIJ KATHOLIEKE KERK IN NEDERLAND

De Vrij-Katholieke kerk staat in de traditie van het Christendom. De zienswijze van deze kerk over God, mens en schepping wijkt echter in een aantal opzichten wezenlijk af van die traditie. Zij verkondigt de Christelijke leer, geÔnspireerd vanuit theosofie en gnosis. De Vrij-Katholieke Kerk vindt dat iedereen volkomen vrij moet zijn om een eigen zienswijze te vormen.
Ieder mens draagt daar zelf de verantwoordelijkheid voor. Alleen in zoīn klimaat kan de mens zich verder geestelijk ontwikkelen. In haar naam staat vrij daarom, naast onafhankelijkheid, ook voor vrijheid bij het uitleggen en begrijpen van de bijbel, de vrij-katholieke leringen en de liturgie van haar erediensten.
In haar naam duidt katholiek er verder op dat deze kerk in haar oorspronkelijke betekenis universeel is en deel uitmaakt van Christusī onzichtbare Kerk, waarvan de zichtbare kerken slechts afspiegelingen zijn.

meer over de VKN

Elaine Pagels

Auteur

Prof. Elaine Pagels publiceerde eerder in vakbladen over de gnostiek en maakt deel uit van het onderzoeksteam dat de Nag Hammaditeksten bestudeert. Voor `De gnostische evangeliŽn` kreeg zij zowel de American Book Award als de prijs van de National Book Critics Circle.

Geboren in California op 13 Februari 1943 als Elaine Hiesey, getrouwd met Heinz Pagels, theoretical physicist, in 1969.

Boeken

De Gnostische Evangelien

In december 1945 werd in de Noord-Egyptische woestijn bij het plaatsje Nag Hammadi een verbijsterende vondst gedaan. Een Arabische boer stuitte er op een aardewerken kruik waarin zich 52 beschreven papyrusbladen bevonden. Toen, na vele avonturen, deze manuscripten in handen van geleerden kwamen, bleken zij te dateren van de christelijke jaartelling en evangeliŽn en andere geheime teksten van de gnostici te bevatten. Het beroemd geworden `Evangelie van Thomas` is uit deze verzameling teksten afkomstig.

Gnosis en gnostiek staan tegenwoordig sterk in de belangstelling. In haar veelgeprezen boek `De gnostische evangeliŽn` laat de Amerikaanse godsdienstwetenschapper Elaine Pagels overtuigend zien dat de gnostiek veel meer was dan een protestbeweging binnen het vroege christendom. Het gaat daarbij juist om een fundamenteel religieus perspectief, waarin het religieuze heil niet zozeer wordt gezien als een verlossing van buitenaf, maar als een verlichting van binnenuit. Er bestaat dan ook veel verwantschasp tussen de gnostiek en moderne vormen van spirituele psychotherapie.

C. J. Den Heyer



Auteur

Dr. C.J. den Heyer is hoogleraar Nieuwe Testament aan de Theologische Universiteit te Kampen. Hij heeft een aantal belangwekkende boeken op zijn naam staan, waaronder Opnieuw: wie is Jezus. Balans van 150 jaar onderzoek naar Jezus (1996), Verzoening, bijbelse notities bij een omstreden thema (1997) en Paulus. Man van twee werelden (1998). In al deze geschriften toont Den Heyer zich een scherpzinnig en kritisch onderzoeker, die zich laat leiden door de vraag naar een historisch verantwoord beeld. Hij stelt zich op het standpunt dat de Bijbel een boeken van mensen is, met alle kwaliteiten van dien, maar ook met alle tekortkomingen. Zelfs in vroeg-christelijke gemeenten bestond geen eenstemmigheid over betekenis van de teksten. Den Heyer constateert een grote veelkeurigheid, diversiteit, multi-interpretabiliteit, en plaatst van daaruit vraagtekens bij dogmatische leerstellingen. Dat bracht hem vorig jaar in conflict met grote groepen gereformeerden. 92 predikanten droegen hem voor bij de synode voor passende maatregelen', naar aanleiding van zijn boek over verzoening. Daarin maakt Den Heyer duidelijk dat Jezus als verzoener van God en mensen een uitvinding van de kerk is, niet van de Bijbel. Eťn van Paulus brieven vormt dikwijls een belangrijk argument in die discussie, maar Den Heyer maakt scherp onderscheid tussen wat er werkelijk staat en de leer die de geschiedenis erop baseerde. Zijn boek over Paulus past goed in die lijn: een dogma veronderstelt eenheid, en die eenheid is er in de Bijbel niet te vinden.

In het vroege voorjaar van 1997 publiceerde C.J. den Heyer Verzoening. Bijbelse notities bij een omstreden thema. Het boek baarde opzien. Bezwaarschriften waren het gevolg. In het najaar van 1997 boog de Generale Synode van de Gereformeerde Kerken zich over de kwestie-Den Heyer en in april 2000 deed zij dat opnieuw. Tot verdriet van orthodoxe christenen is het beide malen niet tot een veroordeling van de omstreden theoloog gekomen...In 'Ruim geloven' schetst de auteur zijn theologische ontwikkelingsgang. Hij groeit op in een gereformeerd gezin en studeert theologie in Kampen aan de Theologische hogeschool van de Gereformeerde Kerken. Langzamerhand begint de gesloten gereformeerde wereld open te breken. Het is de tijd van de woelige jaren zestig. Theologie begint een spannend avontuur te worden: Barth en Bultmann, maar ook Tillich, Moltmann en Bonhoeffer. Oude zekerheden en wijsheden verdwijnen. Den Heyer raakt intensief betrokken bij het gesprek jodendom-christendom. Vanaf de jaren zeventig publiceert hij verscheidene boeken over de joodse Jezus. Hij is in de eerste plaats nieuwtestamenticus, maar mede dankzij Miskotte krijgt het Oude Testament voor hem een bijzondere betekenis. In Kampen doceert hij niet alleen de nieuwtestamentische vakken, maar ook Bijbelse Theologie. Zijn omstreden boek was geen Ďincidentí, maar een ĎlogischĎ gevolg van een ontwikkeling van zijn denken..De auteur kijkt niet slechts achterom, maar eindigt met een beschrijving van de contouren van een wijze van geloven die hem inspireert, die ruim is en ruimte biedt..

Boeken

Ruim geloven

In het vroege voorjaar van 1997 publiceerde C.J. den Heyer verzoeking. Bijbelse notities bij een omstreden thema. Het boek baarde opzien. Bezwaarschriften waren het gevolg. In het najaar van 1997 boog generale synode van de gereformeerde kerken zich over de kwestie, maar daarna is het niet tot een veroordeling van de omstreden theoloog gekomen.

In ruim geloven schetst de auteur zijn theologische ontwikkelingsgang. Hij groeit op in een gereformeerd gezin en studeert theologie in Kampen aan de theologische hogeschool van de gereformeerde kerken. Langzamerhand begint de gesloten wereld open te breken. Het is de tijd van de woelige jaren zestig. Theologie begint een spannend avontuur te worden: Barth en Bultmann, maar ook Tillich, Moltmann en Bonhoeffer. Oude zekerheden en wijsheden verdwijnen. De Heyer raakt intensief betrokken bij het gesprek jodendom - christendom. Vanaf de jaren zeventig publiceert hij verscheidene boeken over de joodse Jezus. Hij is in de eerste plaats nieuwetestamenticus maar mede dankzij Miskotte krijgt hij het oude testament voor hem een bijzondere betekenis. In Kampen doceert hij niet alleen de nieuwtestamentische vakken, maar ook bijbelse theologie. Zijn omstreden boek was geen incident maar een logisch gevolg van een ontwikkeling van zijn denken. De auteur kijkt niet slechts achterom, maar eindigt met een beschrijving van de contouren van een wijze van geloven die hem inspireert die ruim is en ruimte biedt.

Thorwald Dethlefsen



  Boeken 

Esoterische psychologie Ė Het lot als levenskans
Thorwald Dethlefsen

 De esoterie is zo oud als de mensheid. Ze is er altijd geweest en zal er altijd zijn. Ze bewaart de som van alle kennis die voor de mens toegankelijk is. De moderne wetenschap leeft in de waan dat men door elke nieuwe ontdekking dichter bij de waarheid komt en dat er een moment komt waarop men Ďallesí weet. Niets is minder waarÖ ĎInzichtí is er altijd. De weg naar inzicht en wijsheid is echter geen collectieve maar een individuele weg en de individuele mens moet zich naar haar toe ontwikkelen.

Op de weg naar bewustwording zijn hulpmiddelen, technieken, noodzakelijk. Voorbeelden hiervan zijn astrologie, kabbala, tarot, alchemie, magie, yoga, meditatie, I Tjing. Al deze systemen zijn geen doel op zich, maar wegwijzers en hulpmiddelen op de weg.

En aangezien de mens dichter bij de symbolen en systemen van zijn eigen cultuur staat en wij in het Westen eveneens een ruim aanbod van esoterie bezitten, richt Thorwald Dethlefsen zich in dit boek uitsluitend op de vier grote zuilen van het Westen: de astrologie, de kabbala, de alchemie en de magie. Hij maakt de lezer op zeer verhelderende wijze vertrouwd met deze wegwijzers.

UITTREKSEL

 

Leven na leven na leven

Thorwald Dethlefsen

ISBN 90 261 3010 4

 

Uittreksels:

 

Het lot

 

Als vijftig miljoen mensen iets doms zeggen, blijft het evengoed een domheid

Anatole France

 

 

Het thema van het menselijk lot loopt als een rode draad door dit boek. In dit hoofdstuk zullen we ons verdiepen in de vraag hoe dit thema in de praktijk van het leven werkt en waarom we het opnieuw onder ogen nemen. Ik trachtte in het tweede deel van mijn boek aan te tonen dat het lot altijd de vorm is waarin een door ons zelf geschapen inhoud verschijnt. Het lot dat een mensenleven bepaalt, is de uitwerking van een voorgaand leven en de afzonderlijke gebeurtenissen in ons leven zijn de resultaten van onze handelingen en ons gedrag. Voorts moeten we bedenken dat de mens naar een bestemming toeleeft. Als een mens zich niet van zijn finaliteit bewust is, kan een noodlottige gebeurtenis hem tot nader besef brengen. Het lot is het meest individuele en meest eigen bezit van de mens, hij moet zich daar dan ook zo innerlijk bij betrokken gaan voelen dat hij het begrijpt en ermee leeft. Jammer genoeg is daar bij de mensen van onze tijd geen sprake van. Het geloof in het toeval en de functionele denkpatronen van de wetenschap hebben de mens ontworteld. Hij beleeft zijn lot niet meer als iets eigens maar als iets vreemds dat van buitenaf werkt en hem bedreigt, wat maakt dat onze moderne maatschappij zich hoofdzakelijk tot doel stelt om het lot te manipuleren. Er worden steeds meer mogelijkheden ontwikkeld om het eigen lot van de enkeling door anderen te laten besturen en 'neutraliseren'. Hiervan zijn zoveel voorbeelden te noemen dat ik er slechts enkele zal vermelden. Dat sommige daarvan shockerend zullen overkomen is onvermijdelijk omdat ze tegen ingeburgerde opvattingen ingaan. Bij het bespreken van de geneeskunde en de psychologie hebben we ons al afgevraagd in hoever een therapeut gemachtigd is bij ziekten in te grijpen. Het ziek zijn is een lotsbeschikking, ziekte kan dienen als loutering of aanmaning voor de mens. Ze kan ook, als ze van blijvende aard is, iemand dwingen een ander beroep te kiezen en zo zijn eigenlijke bestemming te vinden. In bijna geen enkel geval is een ziekte een toevallige stoornis die men zo vlug mogelijk moet bestrijden.

 

Voor ongevallen geldt hetzelfde, geen mens krijgt zo maartoevallig een ongeluk. Wat voor enkelingen geldt, geldt ook voor groepen, volken, gemeenschappen, omdat die hun eigen lotsbestemming hebben. Steden en landstreken worden door aardbevingen, overstromingen en epidemieŽn geteisterd. Ook hier werkt een rechtvaardig en zinvol lot; als veel mensen dat niet begrijpen is dat niet de schuld van het lot.

De opsomming van afschuwelijke gebeurtenissen kan worden vervolgd: Er worden dagelijks mensen vermoord, vliegtuigen storten te pletter, hele bevolkingsgroepen verhongeren, etc. Steeds is de mensheid bezig om maatregelen te bedenken waarmee in de toekomst zulke calamiteiten voorkomen kunnen worden, maar ondanks de immense voorzieningen schijnen de verschrikkingen in de wereld niet te verminderen. Geeft dat niet te denken? Het wordt hoog tijd dat wij ons op de vraag van de lotsbeschikking gaan bezinnen, een lotsbeschikking die voor primitieve en. religieuze mensen vanzelfsprekend is.

 

De z.g. primitieve mens beleefde alle goede en kwade dingen als iets dat van buitenaf kwam. Hij projecteerde het onbewust innerlijke in de buitenwereld en personifieerde dat in de gedaanten van demonen, geesten of goden. Dit was in de grond juist omdat ondanks de naÔeve projecties, de werking van een lotsbeschikking daarin ervaren werd. Als de religieuze mens zijn lotgevallen als beloning of straf van God beschouwt, erkent hij in feite zijn eigen verantwoordelijkheid en berust in wat hem overkomt. Waarom zou ik me over mijn lot beklagen als ik weet dat ik oogst wat ik zelf gezaaid heb? Alleen de ontwortelde mens vecht tegen het lot. Hier raken wij het probleem van de socialistische maatschappij met haar verzorging van de wieg tot het graf. Socialisme komt naar voren waar ontwortelde mensen de moed missen om de gevolgen van hun eigen 'inhoud' te dragen. Juist zij willen een organisatie die het lot moet reguleren en nivelleren. Het socialisme is de angst voor de eigen onvolkomenheid, waar men het etiket 'rechtvaardigheid' op plakt. De ironie wil dat men in feite niets zo erg vreest als juist de rechtvaardigheid! Wie de rechtvaardigheid bemint, dient te aanvaarden dat de ene mens rijk en de andere arm is. De mens die werkelijk volgens de kosmische wetmatigheid leeft, hoeft niets te vrezen; daarom heeft hij ook geen staat nodig die hem tegen ziekte en honger beschermt en over zijn veiligheid in het algemeen waakt.

 

Het socialisme is een noodzakelijk gevolg van het natuurwetenschappelijke denken. Dit heeft de mensen uit een geordende kosmos gerukt en hen ertoe gedreven om het bestuur over hun leven over te dragen op de staat. Van de laatste worden allerlei maatregelen verlangd, die in de praktijk niets wezenlijk verbeteren. Ook in de socialistische landen zijn er nog steeds machthebbers en onderdrukten, armen en rijken, ziekten en ongevallen, natuurrampen en hongersnood. Hoe meer de mens met allerlei maatregelen het lot gaat beÔnvloeden, hoe meer dit andere en meer ingewikkelde manieren moet zoeken om zich te verwerkelijken en dat maakt ons leven bepaald niet plezieriger. Daarom moet de mens de strijd tegen het lot staken en het leren liefhebben als iets wat hij zelf in gang heeft gezet. Dan ontdekt hij een andere weg om het lot te manipuleren: Ik hoef slechts zo te leven dat ik blijmoedig de werking van wat ik zelf eens in gang bracht, onder ogen zie. Dan krijgt het gebod van bijna alle religies in de wereld, dat wij onze naaste moeten liefhebben, zijn eigenlijke zin weer terug. Want als ik weet dat mij slechts overkomt wat ik zelf gezaaid heb, erken ik in mijn 'naaste' de mens die me daarbij helpt. Of deze 'naaste' nu een goede vriend, een bedrieger of een moordenaar is - wat mij gebeurt is altijd mijn lot - en een ander mens kan daarin alleen maar als een instrument van de voltrekking optreden.

 

Ik houd uiteraard geen pleidooi voor een absoluut fatalisme en voor een passief wachten op wat vanzelf wel zal gebeuren. Wie dat meent, heeft mij nog steeds niet begrepen. Ik stel slechts dat wij allen ons eigen lot hebben geschapen en dat de verwerkelijking daarvan de belangrijkste opgave voor ons leven is

 

 

De religie

 

In de religie gelooft men, in de metafysica weet men en in de hermetische filosofie begrijpt men waarom de wijsheid het wezen van de echte innerlijke vrede is.

Frater Albertus

 

Ik heb tot dusver het thema van de religie buiten beschouwing gelaten. Wie dit thema aanroert stuit op zoveel vooroordelen dat er grote misverstanden kunnen ontstaan. Maar nu moet ik toch stellen dat als men de esoterische wetenschappen aanduidt als een weg die tot volmaking van de mens kan voeren, men de diepste kern van alle religies raakt en deze dus niet onbesproken kan laten.

Wie de weg van de esoterische wetenschappen volgt, belandt bij religieuze problemen en wat er dan gebeurt is verrassend, want men ontdekt ineens de zin van de religieuze leringen en begrijpt hun symbolen. Deze ervaring is moeilijk onder woorden te brengen, ze is misschien te vergelijken met een merkwaardig verschijnsel dat optreedt als we lange tijd naar een bepaald object kijken: we zien dan dat object en achtergrond van functie verwisselen. We zien nog steeds hetzelfde voorwerp en toch vertoont het zich plotseling als iets geheel anders. Op die manier verloopt ongeveer de door mij bedoelde 'Aha-Erlebnis' ten opzichte van de religies: men ontdekt ineens dat hun dogma's een absolute werkelijkheid symbolisch aanduiden. De laatste waarheid in de religies kan niet onder woorden gebracht worden, omdat zij van oorsprong onbewust en dus irrationeel is, en daarom kan zij alleen met symbolen worden uitgedrukt. Zulke symbolen lijken veel mensen vaag en zweverig maar in waarheid zijn ze exacter dan de gewone spreektaal.

 

In het algemeen probeert men wat de religies leren, vanuit onze gewone werkelijkheid te begrijpen, iets wat de ene mens ertoe brengt om alles blindelings te geloven en de andere mens om alles kritisch te verwerpen. De religies moeten echter vanuit de esoterische wetenschappen begrepen worden, dan verandert het geloven in begrijpen en worden alle religies even waar omdat ze met verschillende symbolen eenzelfde werkelijkheid openbaren. Het feit dat de verschillende kerken elkaar valsheid in de leer verwijten, toont dat ze al lang niet meer begrijpen wat ze in woorden verkondigen. De theologen leven niet meer uit de diepere werkelijkheid waarop de religies stoelen, wat wel het sterkst tot uiting komt in de moderne richting van een atheÔstisch christendom. Eigenlijk is het proces van de ontworteling reeds met de reformatie begonnen. Ik ben er zeker van dat er nog altijd theologen zijn, wier geloof ook een weten is, maar zulke ingewijden komen steeds minder voor.

 

Iedere religie was oorspronkelijk een esoterisch stelsel en is dat in laatste instantie heden ook nog, maar de grote massa heeft alleen de buitenkant van die stelsels opgenomen en ze niet naar de geest begrepen; een dergelijke gang van zaken kan men vergelijken met de degeneratie van de astrologie in de vorm van krantenhoroscopen. Men mag geen leer of geloof beoordelen naar wat de mensen ervan maken.

God als de Oneindige kan door de beperkte mens niet direct gekend en begrepen worden. Maar God heeft uit Zijn wezen de wereld geschapen; het oneindige heeft het eindige voortgebracht. God heeft een polaire wereld geschapen en daardoor kunnen we Hem door de polariteit der verschijnselen kennen. Onze wereld en alle andere werelden zijn manifestaties van een geestelijk beginsel dat zich in verschillende aggregaattoestanden van verdichting openbaart. Er is geen scheiding tussen geest en materie, beide zijn niet anders dan verschillende aspecten; de eenheid openbaart zich altijd in polaire vorm. De mens is dus in laatste instantie een geestelijk wezen en dat maakt dat hij de heerschappij over de materie kan krijgen.

 

De geest is oneindig en onverwoestbaar; geest en leven zijn identiek.

Doel en bestemming van de mens is zijn eigen evolutie; dit geldt voor ieder mens, maar het proces wordt bij de ene mens vroeger en bij de andere mens later ingezet.

Wie de wereld wil helpen, moet beginnen met aan zijn eigen evolutie te werken, want blinden kunnen geen andere blinden de weg wijzen. Wat betekent het helpen van andere mensen en de wereld?

De gevorderde mens kan slechts diegenen helpen, die geholpen willen worden en hij kan hun alleen maar de weg wijzen, want iedereen moet zelf de weg afleggen.

 

 

Serge Hutin



 

Auteur

Serge Hutin werd geboren op 2 april 1927 en overleed op 1 november 1997 in het retraitehuis van Prades (Pyreneeen) Als lid van de Vrijmetselaars had hij de hoogste inwijdingen bereikt van de Schotse Rite, waarna hij de orde van de Hermetische loge volgens Egyptische Rite, naar het voorbeeld van deze die werd opgericht en beoefend door Cagliostro, weder oprichtte. Van deze orde was hij ere-voorzitter.
Hij is auteur van een tientallen sterk omlijnde werken over esoterie en occulte wetenschappen en stelde zich niet tevreden met alleen het schrijven van deze goed gedocumenteerde werken over deze onderwerpen, maar profileerde zich ook als een opmerkelijke beoefenaar ervan.

Jezus woorden

Veel woorden van Jezus zijn te vinden in de evangeliŽn, maar er zijn er ook aangetroffen in de gnostische geschriften die niet terug te vinden zijn in het Nieuwe Testament.

Enkele voorbeelden:

Jezus zei: jullie hebben gehoord dat tot onze voorouders is gezegd: je zult niet doden Ö Maar ik zeg jullie: ieder die vertoornd is op zijn broeder zal strafbaar zijn voor het gerecht.

Als je je gave naar het altaar brengt en het schiet je daar te binnen dat je broeder iets tegen je heeft, laat dan je gave voor het altaar achter en ga je eerst met je broeder verzoenen Ö

*******

Jezus zei: ga binnen door de nauwe poort. Want wijd is de poort en breed is de weg die naar de ondergang leidt, en velen zijn het die daarlangs gaan. Hoe nauw is de poort en hoe smal is de weg die naar het leven leidt, en weinigen zullen hem vinden.

*******

Jezus zei: laat hij die zoekt niet ophouden met zoeken, totdat hij vindt, en als hij vindt zal hij verontrust worden en als hij verontrust is zal hij zich verwonderen en hij zal over het Al heersen en rust vinden.

 

*******

Jezus zei: het is niet mogelijk voor een man om twee paarden te bestijgen en twee bogen te spannen. En het is niet mogelijk voor een knecht twee heren te dienen; anders zal hij de een vereren en de ander beledigen.

 

********

 

Jezus zei: als jullie jezelf kennen zullen jullie ook gekend worden en zullen jullie weten dat jullie zonen van de levende Vader zijn. Maar als jullie jezelf niet kennen dan zullen jullie in armoede zijn; dan zijn jullie in armoede.

 

*******

Meer Jezuswoorden

 

Bronnen

Ruim Geloven

C.J. den Heyer      ISBN 90-211-3815-8  Meinema

Het Evangelie van Thomas

Baarda, de Boer, Helderman, ea  ISBN 90-211-3692-9 Meinema

Thomas en zijn evangelie

J. Slavenburg  ISBN 90-202-2430-1 Ankh Hermes Deventer

Het evangelie van Thomas

E. van Ruysbeek/M. Messing ISBN 90-202-1027-0 Ankh Hermes Deventer

Het evangelie der Waarheid

Willem Glaudemans ISBN 90-202-2434-4 Ankh Hermes Deventer

Het evangelie volgens Filippus

J. Slavenburg   ISBN 90-202-2435-2  Ankh Hermes Deventer

Het evangelie volgens Maria Magdalena

J. Slavenburg   ISBN 90-202-2425-5   Ankh Hermes Deventer

De verborgen leringen van Jezus

J. Slavenburg   ISBN 90-202-1031-9   Ankh Hermes Deventer

Valsheid in Geschrifte

J. Slavenburg   ISBN 90-5730-350-7  Walburg Pers

Opus Posthuum

J. Slavenburg   ISBN 90-202-8559-9  Ankh Hermes Deventer

De geheime woorden

J. Slavenburg   ISBN 90-202-5532-0  Ankh Hermes Deventer

De Nag Hammadi Geschriften

J. Slavenburg & Glaudemans  ISBN 90-202-1964-2  Ankh Hermes Deventer

Het openvallend Testament J. Slavenburg   ISBN 90-202-8244-1 Ankh Hermes Deventer

De hermetische schakel

J. Slavenburg  ISBN: 90 202 8320 0  Uitgeverij Ankh-Hermes | 2004

De Gnosis Ė Het reddende inzicht

Serge Hutin   ISBN 90-6030-324-5  De Driehoek Amsterdam

Esoterische Psychologie

Thorwald Dethlefsen  ISBN 90-202-5552-5 Ankh Hermes Deventer

De zin van ziek zijn

Thorwald Dethlefsen  en R. Dahlke ISBN 90-202-4998-3 Ankh Hermes Deventer

Johannes de Ingewijde Ė Esoterisch bijbellezen

Hans Stolp   ISBN 90-202-8202-6 Ankh Hermes Deventer

Jezus van Nazareth Ė Esoterisch bijbellezen

Hans Stolp   ISBN 90-202-8148-8  Ankh Hermes Deventer

Maria Magdalena  of het lot van de vrouw

Hans Stolp   ISBN 90-259-5161-9  Ten Have

Het Nieuwe Tijdsdenken Ė de derde weg in het geloof

Hans Stolp   ISBN 90-259-4634-8  Ten Have

Nieuw Inzicht omtrent de Bijbel J.G. Sutherland  ISBN 70414 42  2 -  Zevenster Zeist 1983
De Bijbel en de Antieke Mysterien  J.G. Sutherland  ISBN 90.6077.502.3 -  Servire 1975
Het gnostische alternatief Johan Pameijer ISBN 90-73783-08-9 Paracelsus Heerenveen.
Esoterische Levenswijsheid Hans Geisler ISBN 90-202 4872 3 - Ankh Hermes Deventer

De Gnostische EvangeliŽn

Elaine Pages ISBN 90-215-8251-1 Servire

Utrecht/Antwerpen

                             

 

Gastenboek van Spirituele Vrienden.

  

Top 100 NL